Tổ chức bảo vệ người tiêu dùng Consumer NZ cảnh báo giá điện tại New Zealand có thể tăng thêm ít nhất 5% trong năm nay, sau khi đã tăng 12% trong năm 2025.
Giá điện bán buôn đã tăng gấp đôi trong ba tuần qua. (Nguồn: 1News)Ông Paul Fuge, Tổng giám đốc nền tảng so sánh giá điện Powerswitch, cho rằng mức tăng 5% chỉ là ước tính “khá thận trọng”.
Vì sao giá điện New Zealand tiếp tục tăng?
Theo ông Fuge, đợt tăng giá sắp tới chủ yếu đến từ bước tiếp theo trong lộ trình tăng phí truyền tải điện (lines charges).
Từ ngày 1/4 năm ngoái, mức trần phí mà các công ty hạ tầng điện được phép thu đã tăng. Dù đợt tăng đầu tiên được dự báo là lớn nhất, các điều chỉnh có thể tiếp tục diễn ra hàng năm cho đến năm 2030.
Ngoài ra, giá điện còn chịu áp lực từ thị trường bán buôn:
“Chúng ta đã có một năm khô hạn cách đây vài mùa đông, và tác động của nó đang dần phản ánh vào giá bán lẻ.”
Mức tăng khác nhau tùy khu vực
Consumer NZ cho biết mức tăng thực tế có thể khác nhau tùy nơi ở, nhà bán lẻ và gói điện mà khách hàng sử dụng.
“Tôi đã thấy một số hóa đơn tăng hơn 5%… Điều này phụ thuộc vào nơi bạn sống và bạn đang dùng gói nào.”
Thông thường, các nhà cung cấp điện điều chỉnh giá vào ngày 1/4, nhưng một số có thể thay đổi vào thời điểm khác.
Giá điện tăng 60% trong 25 năm
Ông Fuge cho biết, tính theo giá trị thực, giá điện hiện cao hơn khoảng 60% so với thời điểm thị trường điện được cải tổ cách đây 25 năm.
Năm ngoái, giá điện hộ gia đình tăng 12%, trong khi giá gas tăng tới 17,5%.
“Đây là mức tăng rất lớn… và đang gây tổn hại cho các hộ gia đình cũng như nền kinh tế.”
Trong khi đó, Hiệp hội Các Nhà bán lẻ Điện cho rằng chi phí điện đã tương đối ổn định trong thập kỷ qua, nhưng các công ty gần đây buộc phải chuyển phần chi phí tăng thêm như phí truyền tải sang người tiêu dùng.
Tranh luận về nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG)
Chính phủ đang xúc tiến kế hoạch xây dựng cơ sở nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) tại Taranaki. Bộ trưởng Năng lượng Simon Watts cho biết hợp đồng có thể được ký vào giữa năm nay, và cơ sở này sẽ giúp tăng độ an toàn năng lượng.
Tuy nhiên, Consumer NZ tỏ ra hoài nghi:
“Bạn không thể tạo ra điện giá rẻ bằng nhiên liệu đắt tiền.”
Ông Fuge cho rằng New Zealand có nhiều nguồn năng lượng tái tạo chi phí thấp và việc phải nhập khẩu nhiên liệu giá cao là một “bước đi sai lầm”.
Người dân nên làm gì?
Consumer NZ khuyến nghị người dân:
• So sánh các nhà cung cấp điện để tìm gói phù hợp hơn
• Cân nhắc chuyển sang gói tính giá theo thời gian sử dụng (time-of-use) nếu có thể điều chỉnh giờ dùng điện
• Kiểm tra kỹ các thay đổi giá sau ngày 1/4 để tránh bị tăng phí bất ngờ
Dù chính phủ đã ngừng tài trợ cho Powerswitch và có kế hoạch xây dựng trang web so sánh riêng, Consumer NZ cho biết họ vẫn sẽ duy trì hoạt động nền tảng này.
Bức tranh toàn cảnh
Với việc giá điện đã tăng mạnh trong năm 2025 và khả năng tiếp tục tăng trong năm nay, áp lực chi phí sinh hoạt tại New Zealand được dự báo sẽ còn gia tăng. Các chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng nên chủ động theo dõi và tối ưu hóa hợp đồng điện để giảm thiểu tác động.
Theo 1news.co.nz – Noo Thuyen