NZ Post đang bước vào giai đoạn “chuyển đổi lớn” khi lượng thư truyền thống sụt giảm mạnh chưa từng có. Cơ quan bưu chính quốc gia New Zealand cho biết họ sẽ cắt giảm số ngày phát thư, đóng bớt các quầy dịch vụ và chuyển trọng tâm sang giao hàng bưu kiện. Vậy tương lai của dịch vụ bưu chính tại New Zealand sẽ ra sao?
NZ Post đang thực hiện thay đổi dịch vụ khi lượng thư sụt giảm. Ảnh: RNZ / Richard TindillerNZ Post đang thay đổi như thế nào?
Tháng 10 vừa qua, Bộ Kinh doanh, Đổi mới và Việc làm (MBIE) đã phê duyệt các thay đổi trong Thỏa thuận Bưu chính (Postal Deed of Understanding) giữa Chính phủ và NZ Post. Những điều chỉnh này cho phép NZ Post linh hoạt hơn trong hoạt động.
Các thay đổi chính bao gồm:
• Giảm tần suất phát thư tối thiểu:
o Khu vực đô thị, hộp thư PO Box và private bag: tối thiểu 2 ngày/tuần (trước đây là 3 ngày).
o Khu vực nông thôn: tối thiểu 3 ngày/tuần (trước đây là 5 ngày).
o Các ngày phát phải được phân bổ trong tuần.
• Giảm số điểm cung cấp dịch vụ bưu chính:
o Tối thiểu 500 điểm dịch vụ, giảm xuống hơn 400 điểm sau 4 năm.
o Trước đây yêu cầu tối thiểu 880 điểm.
• Cho phép chuyển đổi tối đa 5% điểm giao thư mỗi năm sang hình thức hộp thư tập trung (communal delivery).
Điều này đồng nghĩa người dân có thể sẽ nhận thư ít ngày hơn và có ít quầy giao dịch hơn trong khu vực sinh sống.
Tuy nhiên, CEO NZ Post David Walsh nhấn mạnh rằng việc thay đổi thỏa thuận không đồng nghĩa mọi thay đổi sẽ diễn ra ngay lập tức, mà chỉ tạo sự linh hoạt cho doanh nghiệp.
Bưu điện Ponsonby vừa đóng cửa gần đây, nằm trong chuỗi các điểm bị ngừng hoạt động. Ảnh: Ảnh chụp màn hình / Google MapsVì sao NZ Post phải tái cấu trúc?
Theo ông Walsh, sự thay đổi bắt nguồn từ việc người dân New Zealand ngày càng ít sử dụng thư giấy.
“Không lâu trước đây, chúng tôi từng phát 700–800 triệu thư mỗi năm. Trong 12 tháng tới, con số này có thể giảm xuống dưới 150 triệu.”
Báo cáo thường niên mới nhất cho thấy:
• Năm tài chính 2025: 158 triệu thư được phát (giảm từ 187 triệu năm 2024).
• 88 triệu bưu kiện được giao (tăng từ 84 triệu năm 2024).
Hiện trung bình mỗi địa chỉ tại New Zealand nhận chưa đến 2 lá thư mỗi tuần, so với 7,5 lá vào năm 2013.
Trong khi đó, thương mại điện tử phát triển mạnh khiến lượng bưu kiện tăng nhanh. Sau khoản lỗ 56 triệu NZD năm 2023, NZ Post đã thu hẹp mức lỗ xuống còn 2 triệu NZD vào năm 2025.
NZ Post sẽ hợp nhất việc phát thư và giao bưu kiện. Ảnh: NZ PostThư có bị cắt giảm xuống còn 2 ngày/tuần?
Dù được phép phát thư tối thiểu 2 ngày/tuần tại đô thị, NZ Post cho biết hiện chưa áp dụng thay đổi này.
Ông Walsh cho biết nếu có thay đổi lâu dài về tần suất phát thư, NZ Post sẽ thông báo trước cho người dân.
Xu hướng này không chỉ diễn ra tại New Zealand. Nhiều quốc gia trên thế giới cũng đang đối mặt với tình trạng sụt giảm thư truyền thống. Năm ngoái, Đan Mạch được cho là quốc gia đầu tiên chấm dứt hoàn toàn dịch vụ phát thư quốc gia.
Đã xuất hiện lo ngại rằng kế hoạch mới có thể chấm dứt việc phát thư tận hộp thư riêng của một số người dân. Ảnh: Mathyas Kurmann / UnsplashCó ngừng phát thư tận nhà?
Một trong những lo ngại lớn nhất là việc chuyển sang hộp thư tập trung, thay vì phát đến từng nhà.
Theo quy định mới, tối đa 5% điểm giao thư mỗi năm có thể được chuyển sang hình thức này.
Tuy nhiên, CEO NZ Post khẳng định:
“Nếu bạn sống ở khu đô thị và có hộp thư trước nhà, gần như chắc chắn chúng tôi sẽ tiếp tục phát thư đến tận nhà.”
Các thay đổi chủ yếu nhắm đến khu dân cư mới, chung cư hoặc khu vực nông thôn mới phát triển, nhằm tối ưu chi phí khi số lượng thư ngày càng giảm.
Bất kỳ thay đổi nào cũng phải có thông báo hợp lý và tham vấn cộng đồng trước khi thực hiện.
Trung tâm xử lý thư và bưu kiện NZ Post tại Auckland. Ảnh: Nick Monro142 quầy dịch vụ bị đóng cửa
NZ Post cũng đã thông báo đóng cửa 142 quầy dịch vụ đặt tại cửa hàng tiện lợi, hiệu thuốc và thư viện, còn lại 567 điểm hoạt động.
Theo ông Walsh, sau khi cắt giảm, khoảng 90% người dân đô thị sẽ vẫn ở trong phạm vi 4 km tính từ một điểm dịch vụ bán lẻ.
NZ Post cho biết đã đầu tư 290 triệu NZD vào hạ tầng và tự động hóa, đồng thời mở các trung tâm bán lẻ và xử lý bưu kiện mới tại Auckland và nhiều khu vực khác.
Ảnh hưởng đến người dân và doanh nghiệp
Việc cắt giảm dịch vụ khiến nhiều cộng đồng nhỏ và người cao tuổi lo ngại, đặc biệt là những người không quen sử dụng công nghệ số.
Đại diện Hiệp hội Nhà xuất bản Tạp chí New Zealand bày tỏ lo ngại việc giảm ngày phát thư có thể ảnh hưởng đến độc giả đặt mua báo, tạp chí định kỳ.
Tuy nhiên, NZ Post khẳng định họ sẽ làm việc với các doanh nghiệp có yêu cầu thời gian giao hàng cụ thể để giảm thiểu tác động.
Thư truyền thống có biến mất hoàn toàn?
Theo CEO David Walsh, NZ Post không “biến mất”, mà đang thích ứng với sự thay đổi trong cách người dân giao tiếp.
Trong tương lai, NZ Post sẽ:
• Tập trung mạnh vào giao hàng bưu kiện và thương mại điện tử
• Gộp chung mạng lưới phát thư và bưu kiện (một nhân viên giao cả thư và hàng)
• Cạnh tranh trực tiếp với Aramex, DHL và các hãng giao hàng khác
Dù vậy, Công đoàn Bưu chính Aotearoa lo ngại các cắt giảm có thể tiếp tục gia tăng trong thời gian tới dưới áp lực tiết kiệm chi phí.
Kết luận
Dịch vụ thư tại New Zealand chưa biến mất, nhưng chắc chắn đang thay đổi sâu sắc. Trong bối cảnh thư truyền thống suy giảm mạnh và thương mại điện tử tăng trưởng nhanh, NZ Post đang chuyển mình để tồn tại và cạnh tranh.
Người dân có thể sẽ nhận thư ít ngày hơn, thấy ít quầy dịch vụ hơn, nhưng dịch vụ bưu chính quốc gia vẫn sẽ tiếp tục – chỉ là với một hình thức mới phù hợp hơn với thời đại số.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen