Một nghiên cứu mới đã phát hiện ra các đứt gãy động đất mới ở thung lũng Wairarapa, bốn trong số đó nằm gần một số thị trấn của khu vực này.
Giám đốc Văn phòng Quản lý Khẩn cấp Wairarapa (EMO), ông Simon Taylor, cho biết những phát hiện này không gây ngạc nhiên và có thể giúp người dân hiểu rõ hơn về các rủi ro.
Wairarapa không còn lạ lẫm với động đất, trong đó trận động đất lớn nhất được ghi nhận tại New Zealand kể từ năm 1840 là sự đứt gãy của đứt gãy Wairarapa vào năm 1855, đo được 8,2 độ Richter.
Các phát hiện về động đất này, được công bố trong một bài báo từ Earth Sciences New Zealand, đã được chia sẻ với Local Democracy Reporting theo Luật Thông tin Chính thức.
Các đứt gãy mới được phát hiện gồm Ruamahanga, Woodside, Carters Line và Pāpāwai đều nằm gần các trung tâm dân cư.
Nhà địa chất động đất Genevieve Coffey, một trong những tác giả của bài báo, cho biết đứt gãy dài nhất là Pāpāwai.
"Nó kéo dài khoảng 26 km từ Morison Bush, phía nam Greytown, hướng về phía đông bắc, đi qua marae Pāpāwai. Nó cắt ngang sông Ruamahanga và được xác định kết thúc tại chân đồi Fosters," bà nói.
"Đứt gãy Carters Line dài 18 km và nằm cách Carterton khoảng 1,5 km về phía đông nam. Nó được vẽ bản đồ từ ngay phía bắc sông Waiohine, hướng về phía đông bắc, kết thúc ở phía tây sông Ruamahanga gần đường Cornwall."
"Nhánh tách ra từ đứt gãy Masterton ngay phía nam sông Waiohine là đứt gãy Woodside. Nó ngắn hơn, với chiều dài 6 km, và được xác định kéo dài vào Woodside, kết thúc cách trung tâm Greytown khoảng 1,5 km."
"Cuối cùng, đứt gãy Ruamahanga là đứt gãy nằm xa nhất về phía bắc trong số này. Nó có chiều dài khoảng 7 km kéo dài qua phía đông Masterton và về phía bắc, kết thúc ngay sau sông Ruamahanga."
Đứt gãy Woodside đứt vỡ sau mỗi 770 năm
Bà cho biết Woodside là đứt gãy hoạt động mạnh nhất trong số các đứt gãy được nghiên cứu, với tốc độ trượt là 1,1 mm mỗi năm.
"Trung bình, đứt gãy Woodside sẽ vỡ trong một trận động đất lớn khoảng 770 năm một lần."
Bà Coffey nhấn mạnh rằng tốc độ trượt và khoảng thời gian lặp lại chỉ là ước tính ở giai đoạn này, và cần được kiểm chứng bằng thực địa.
Bà cho biết các đứt gãy thường bao gồm nhiều đường đứt gãy nhỏ, được gọi là các vết lộ (traces).
"Mặc dù chúng ta đã biết từ lâu rằng động đất có thể xảy ra ở Wairarapa với các đứt gãy như Wairarapa, Masterton và Carterton đã được lập bản đồ, nhưng những vết lộ mới được phát hiện trên diện rộng này cho thấy khu vực có thể xảy ra động đất và gây rung lắc mạnh tại Wairarapa lớn hơn chúng ta tưởng."
Bà cho biết những phát hiện này gợi ý rằng trận động đất năm 1855 có thể đã gây ra nhiều vết đứt vỡ trên khắp khu vực hơn so với những gì được nghĩ trước đây.
"Khu vực này khi đó có khả năng bị rừng bao phủ, vì vậy một số vết đứt gãy có lẽ đã không được chú ý."
Đứt gãy Pāpāwai có thể tạo ra trận động đất lớn nhất
Bà Coffey và các đồng nghiệp có kế hoạch sớm thực hiện công tác thực địa dọc theo các đứt gãy Masterton và Pāpāwai để nghiên cứu các trận động đất trong quá khứ.
Bà cho biết có khả năng đứt gãy Pāpāwai có thể tạo ra trận động đất lớn nhất trong số các đứt gãy đã được lập bản đồ.
"Chúng tôi chọn đứt gãy Pāpāwai vì đây là một trong những đứt gãy mới được xác định trong bài báo và chúng tôi biết rất ít về nó. Đây cũng là đứt gãy dài nhất trong số các đứt gãy mới, điều đó có nghĩa là nó có thể tạo ra các trận động đất lớn nhất (có thể khoảng cường độ 7) trong số các đứt gãy được lập bản đồ."
Đứt gãy Masterton có thể cung cấp thêm thông tin
"Ngược lại, chúng ta đã biết về đứt gãy Masterton từ lâu, nhưng các nghiên cứu trước đây chưa tiết lộ nhiều về lịch sử động đất của nó. Vì nó đi ngang qua Masterton, đây là một đứt gãy quan trọng cần xem xét lại và chúng tôi nghĩ mình đã tìm thấy một vị trí có thể tìm hiểu thêm rất nhiều điều."
Một phát hiện của nghiên cứu là các đứt gãy trên khắp Wairarapa có khả năng đứt vỡ cùng lúc với nhau trong các trận động đất đa đứt gãy, giống như trận động đất Kaikōura năm 2016.
"Điều quan trọng cần nhớ là động đất còn kích hoạt các mối nguy hiểm khác như sạt lở đất, hóa lỏng và sóng thần (khi ở ngoài khơi) và có một số bài học kinh nghiệm quý giá từ trận động đất Wairarapa năm 1855," bà Coffey nói.
"Sự đứt vỡ đứt gãy động đất cũng có thể tác động đến các con sông như Ruamahanga và chúng tôi hy vọng sẽ thực hiện một số công việc nghiên cứu về vấn đề này với người bản địa (mana whenua)."
Ba hội đồng của Wairarapa đã thành lập một đơn vị quản lý khẩn cấp thường trực kết hợp vào năm ngoái, đó là Văn phòng Quản lý Khẩn cấp Wairarapa (EMO).
Giám đốc EMO, ông Simon Taylor, cho biết việc lập bản đồ đã cho thấy các đứt gãy đáng kể trong khu vực, thường nằm gần các trung tâm dân cư.
"Thực tế, điều này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về loại hình và mức độ rủi ro trong môi trường xung quanh mình."
Ông cho biết trong một trận động đất đáng kể, Trung tâm Điều hành Khẩn cấp Wairarapa (EOC) sẽ được kích hoạt và có thể dẫn đến việc một hoặc các thị trưởng tuyên bố tình trạng khẩn cấp (địa phương).
"Văn phòng Quản lý Khẩn cấp Khu vực Wellington (WREMO) có khả năng sẽ tham gia, và nếu sự kiện vượt quá phạm vi Wairarapa, một phản ứng quốc gia có thể được kích hoạt."
Ông khuyến nghị mọi người nên xem trang web của WREMO, nơi có thông tin về cách chuẩn bị tốt nhất.
Các tác giả của bài báo trên Earth Sciences New Zealand có tiêu đề "Các đứt gãy hoạt động mới được phát hiện ở Thung lũng Wairarapa: Ý nghĩa đối với sự đứt vỡ đa đứt gãy và động học ở miền nam Đảo Bắc, Aotearoa New Zealand" gồm Genevieve Coffey, Nicola Litchfield, Regine Morgenstern, Rob Langridge và Dougal Townsend.
Theo rnz.co.nz - Hani Dang