Theo các báo cáo tài chính, giám đốc của hai công ty bị sụp đổ vào năm ngoái với khoản nợ thuế hơn 57 triệu NZD đã tự trả cho mình 7,1 triệu NZD tiền lương trong giai đoạn 2019-2022 và để các công ty của mình mua số vàng thỏi trị giá gần 2 triệu NZD.
Cơ quan Quản lý Tài sản, đơn vị được chỉ định làm bên thanh lý cho Saran Contracting và Gurukirpa Contracting vào cuối năm ngoái sau đơn kiện của Tổng cục Thuế (IRD), đã kết thúc việc quản trị công ty Gurukirpa vào tháng 12 sau khi tìm thấy không có tài sản nào khả dụng để chi trả khoản nợ 9,4 triệu NZD cho IRD.
Quá trình thanh lý cho Saran vẫn đang tiếp diễn, nhưng báo cáo đầu tiên cũng cho thấy không có tài sản công ty nào được xác định, trong khi IRD tuyên bố bị nợ hơn 48 triệu NZD.
Dựa trên tổng số nợ đối với các chủ nợ, điều này dường như khiến Saran trở thành vụ sụp đổ doanh nghiệp lớn nhất tại New Zealand trong năm 2025.
Ajay Pal Singh, cư dân tại Tauranga, được liệt kê là giám đốc và cổ đông duy nhất của hai công ty này. Ông đã phủ nhận mọi sai phạm với tờ Herald và khẳng định rằng các công ty của mình thực tế đang được hoàn thuế.
Saran và Gurukirpa từng cung cấp lao động cho ngành công nghiệp kiwifruit trong vùng cho đến khi một cuộc điều tra của tập đoàn ngành Zespri xác định các lo ngại về tuân thủ và thu hồi chứng nhận đối với hai công ty của ông Singh vào tháng 4 năm 2022.
Zespri cho biết cảnh sát và Bộ Di trú New Zealand đã được thông báo về kết quả điều tra trong những tháng sau đó.
Ông Singh đã bị tuyên bố phá sản vào tháng 11 năm 2023 sau một hành động pháp lý được hiểu là liên quan đến việc không thanh toán khoản vay thế chấp đối với ngôi nhà khiêm tốn của ông tại Tauranga.
Người phát ngôn của Cơ quan Quản lý Tài sản – đơn vị quản lý cả việc thanh lý tài sản và vụ phá sản – cho biết họ không biết chuyện gì đã xảy ra với số vàng được báo cáo.
Người phát ngôn nói thêm rằng họ đang "xem xét hành vi của vị giám đốc này".
“MBIE [Bộ Kinh doanh, Đổi mới và Việc làm] không bình luận về tình trạng của các cuộc điều tra đang được thực hiện bởi đội [Điều tra và Tuân thủ Đăng ký Kinh doanh] khi chúng đang diễn ra, vì các yêu cầu điều tra đang tiếp tục có thể bị ảnh hưởng,” người phát ngôn cho biết.
Những tiết lộ về mức lương hàng triệu đô la của ông Singh và việc công ty mua vàng thỏi xuất hiện sau khi ông nói với tờ Herald rằng ông tranh chấp về số tiền nợ IRD và đã gửi các báo cáo tài chính giai đoạn 2019-2022 của hai công ty làm bằng chứng hỗ trợ.
Các báo cáo tài chính ghi nhận Saran đã đạt doanh thu hơn 41 triệu NZD trong năm tài chính 2022, tuyên bố được hoàn 4,7 triệu NZD thuế thu nhập, và cũng đã đầu tư 1,8 triệu NZD vào “vàng thỏi”.
Trong năm đó, Gurukirpa tuyên bố được IRD nợ 1,4 triệu NZD, và một khoản 165.700 NZD khác được ghi nhận là tài sản mới niêm yết dưới dạng “đầu tư – vàng”.
Dựa trên mức giá hiện tại, 2 triệu NZD sẽ mua được khoảng 7kg kim loại quý này.
Lương cổ đông của hai công ty, được liệt kê là trả cho “A. Singh”, tổng cộng đạt 7,1 triệu NZD trong giai đoạn 2019-2022, bao gồm 4,8 triệu NZD chỉ riêng trong năm 2022.
Ông Singh đã không phản hồi các câu hỏi tiếp theo từ tờ Herald về mức lương ghi nhận từ các công ty đã sụp đổ hoặc điều gì đã xảy ra với số vàng thỏi trị giá 2 triệu NZD được ghi nhận là tài sản.
Bộ Di trú New Zealand cho biết họ “đã biết về cuộc điều tra của Tổng cục Thuế” đối với vấn đề này và đánh giá rằng cuộc thăm dò của IRD là “con đường thích hợp nhất để giải quyết những sai phạm chính đã được xác định”.
IRD đã từ chối cung cấp bất kỳ chi tiết nào về cuộc điều tra đối với ông Singh, Saran và Gurukirpa, nhưng bằng chứng công khai đầu tiên về việc cơ quan thuế thực hiện hành động trong vụ việc này là các thủ tục thanh lý vào năm ngoái – gần ba năm sau khi Zespri cho biết họ đã lần đầu thông báo cho cơ quan chức năng về những lo ngại của mình.
Đơn khởi kiện do IRD gửi lên Tòa án Tối cao tại Tauranga vào tháng 8 năm 2025 cho biết Saran nợ 48,6 triệu NZD tiền thuế. Đơn kiện lưu ý ông Singh đã bị phá sản gần hai năm trước đó, khiến các công ty thực tế không có giám đốc điều hành.
Một bảng tính đính kèm đơn kiện, bao gồm số thuế bị đòi từ tháng 6 năm 2019, cho thấy một phần tư tổng số nợ là tiền lãi, và một phần mười là tiền phạt.
Tổng số tiền thuế mà Saran đã thanh toán trong giai đoạn này chỉ là 74.488 NZD, tương đương 0,15% số tiền mà IRD tuyên bố là đang nợ.
Người phát ngôn của IRD cho biết: “Chúng tôi không thể nêu cụ thể về những gì đã xảy ra trong trường hợp bạn đề cập vì các quy tắc bảo mật trong Đạo luật Quản lý Thuế.”
IRD đã không trả lời câu hỏi về việc liệu các quy định bảo mật thuế có áp dụng cho những người không nộp thuế hay không.
“Đối với những công ty chọn không trả hoặc không thể trả, Tổng cục Thuế sử dụng quy trình phá sản và thanh lý như một phương án cuối cùng để ngăn chặn các doanh nghiệp tiếp tục giao dịch,” người phát ngôn nói.
“Bằng việc không thực hiện nghĩa vụ của mình, các doanh nghiệp mất khả năng thanh toán đang đe dọa sự công bằng của hệ thống thuế bằng cách cướp đi cơ hội kinh doanh của những doanh nghiệp tuân thủ vốn đang nỗ lực làm điều đúng đắn.”
Trong những năm gần đây, IRD đã phải đối mặt với sự gia tăng đột biến của các khoản thuế chưa thanh toán và quá hạn.
Vào tháng 6 năm 2025, thời điểm gần nhất có số liệu, cơ quan này báo cáo có 9,3 tỷ NZD tiền thuế đang bị nợ. Con số này đã tăng hơn gấp đôi trong bốn năm qua, từ mức chỉ 4,4 tỷ NZD nợ vào tháng 6 năm 2021.
Theo nzherald.co.nz premium - Hani Dang