Giá thực phẩm có khả năng sẽ tăng nếu chiến tranh ở Trung Đông tiếp tục gây áp lực lên giá dầu - nhưng một số loại thực phẩm có thể chịu ảnh hưởng nặng nề hơn những loại khác.
Trưởng bộ phận dự báo của Infometrics, Gareth Kiernan, đã xem xét các lĩnh vực có nguy cơ rủi ro cao nhất bằng cách so sánh tỷ trọng chi phí dành cho nhiên liệu gốc dầu của họ.
Ông cho biết ngành đánh bắt hải sản đứng đầu danh sách này. Ngành này chi khoảng 25% chi phí đầu vào cho các loại nhiên liệu gốc dầu.
"Có lẽ chủ yếu là dầu diesel cho tàu thuyền."
Tiếp theo là ngành làm vườn, với khoảng 5% chi phí chi cho nhiên liệu gốc dầu.
"Có lẽ khoản này liên quan đến hệ thống sưởi hoặc các hoạt động tương tự."
Tiếp đến là ngành chăn nuôi nói chung.
"Khi xét đến các lĩnh vực chăn nuôi rộng hơn như cừu và bò... mức chi phí này chiếm khoảng 3% đến 4% tổng chi phí đầu vào."
Ông cho biết phân bón cũng có thể là một khoản chi phí bổ sung chịu tác động từ sự biến động của giá năng lượng.
Các siêu thị chi khoảng 10% chi phí (không bao gồm tiền lương) cho vận chuyển, và ngành chế biến thịt cũng ở mức tương đương, ông nói.
Kinh tế trưởng của Westpac, Kelly Eckhold, cho biết thực phẩm nhập khẩu từ nước ngoài cũng sẽ bị ảnh hưởng.
"Vấn đề nằm ở cách chi phí vận tải bắt đầu ngấm vào giá - tôi cho rằng bất cứ thứ gì phải nhập từ nước ngoài đều sẽ có tỷ trọng chi phí vận chuyển cao hơn."
Kiernan đồng ý với quan điểm này.
"Những mặt hàng phải vận chuyển nửa vòng trái đất - như hạt ca cao, cà phê hay bất cứ thứ gì tương tự - có khả năng sẽ chịu tác động mạnh hơn so với những thứ chúng ta sản xuất trên toàn cầu."
Eckhold cho biết có thể mất vài tháng trước khi việc tăng giá thực phẩm bắt đầu xuất hiện trên các kệ hàng tại New Zealand.
"Đó là những gì chúng ta đã trải qua trong thời kỳ Covid… luôn có một khoảng trễ giữa biến động giá thực phẩm toàn cầu và những gì chúng ta thấy ở đây, giả sử nguyên nhân không phải do các yếu tố khí hậu địa phương. Khoảng trễ này là khoảng sáu tháng. Một số tác động có thể sẽ tích tụ trong suốt cả năm nay."
Eckhold cho biết có thể xảy ra trường hợp nhiều doanh nghiệp bắt đầu thu thêm phụ phí nhiên liệu riêng biệt để bù đắp cho các chi phí phát sinh.
"Tôi hình dung bạn có thể thấy hàng loạt các loại phụ phí được áp dụng, khi mọi người nói rằng, 'À, tôi đang có khoản chi phí tăng thêm rõ rệt này', và bạn có thể phải trả thêm khoảng 5 đô la hoặc 10 đô la cho bất kỳ thứ gì có yếu tố vận chuyển rõ ràng - ví dụ như phí chuyển phát nhanh và các dịch vụ tương tự."
Ông cho biết hiện tại ông dự báo Chỉ số Giá tiêu dùng (CPI) sẽ duy trì ở mức trên 3% cho đến cuối năm nay.
Chỉ số chi phí nhà cung cấp của Infometrics cho thấy chi phí đầu vào của các siêu thị thuộc hệ thống Foodstuffs đã tăng 2,3% so với cùng kỳ năm ngoái vào tháng 2, trước khi tác động của việc tăng giá dầu bắt đầu được cảm nhận rõ rệt.
Theo rnz.co.nz - Hani Dang