Các bên ủng hộ luật chống LGBT nghiêm khắc hơn tại Senegal đã thảo luận về chiến lược tranh cử và chiến thuật huy động với một nhóm "vì gia đình" có trụ sở tại Mỹ vốn coi đồng tính là mối đe dọa sức khỏe cộng đồng, các nhà hoạt động ở cả hai nước nói với Reuters.
Nhóm MassResistance của Mỹ, vốn nổi tiếng với các hoạt động trong nước nhằm thúc đẩy luật chống hôn nhân đồng giới và lên án "cuộc chiến của người chuyển giới đối với các chuẩn mực văn hóa", đã cố vấn cho các nhà hoạt động châu Phi có cùng tư tưởng trong nhiều năm.
Nhưng hiện tại, nhóm này đang cố gắng tận dụng điều mà họ coi là cách tiếp cận hạn chế hơn của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với quyền của các cặp đôi đồng giới. Ngoài Senegal, nhóm này còn tham gia vào các hoạt động vận động gần đây nhằm ủng hộ một dự luật chống LGBT mới tại Ghana.
"Hiện đang có một nỗ lực mới nhằm thực hiện các lệnh cấm nghiêm ngặt đối với việc thúc đẩy và phổ biến hệ tư tưởng LGBT vì Tổng thống Trump không có ý định quấy rối hay bắt nạt các quốc gia phải tiếp nhận những hệ tư tưởng mang tính hủy diệt này," giám đốc thực địa của nhóm, Arthur Schaper, nói với Reuters.
Sự hợp tác giữa MassResistance, có trụ sở tại Massachusetts, và And Samm Jikko Yi, một mạng lưới các tổ chức Hồi giáo và xã hội dân sự tại Senegal, chưa từng được báo cáo trước đây.
Phong trào 'vì gia đình' lấy đà phát triển
Các nhà lập pháp Senegal tuần trước đã thông qua luật mới, tăng gấp đôi mức án tù tối đa cho các hành vi tình dục đồng giới lên 10 năm và hình sự hóa cái gọi là quảng bá đồng tính.
Reuters không thể xác định mức độ ảnh hưởng từ hoạt động của MassResistance tại Senegal đối với cuộc bỏ phiếu này.
Nhưng đây là trường hợp đầu tiên được ghi nhận về một nhóm của Mỹ giúp định hình nỗ lực thúc đẩy thành công luật chống LGBT tại châu Phi kể từ khi ông Trump trở lại nắm quyền vào tháng 1 năm 2025.
"Phong trào vì gia đình xuyên quốc gia đã đạt đến tầm cao mới về mức độ ảnh hưởng hiện nay khi ông Trump nhậm chức," Haley McEwen, tác giả cuốn sách năm 2024 "Cánh hữu Cơ đốc giáo Mỹ và Chính trị Vì gia đình tại Châu Phi thế kỷ 21", cho biết.
Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết cách tiếp cận của ông Trump đối với hỗ trợ nước ngoài nhằm đảm bảo tiền thuế của người dân không bị "lãng phí vào các vấn đề giới tính và xã hội gây chia rẽ", một sự thay đổi so với chính quyền Biden và Obama vốn đưa quyền LGBT thành một phần của chính sách đối ngoại.
Chính phủ mới tạo kẽ hở cho đạo luật
Mạng lưới And Samm Jikko Yi bắt đầu vận động trên khắp Senegal để có luật chống LGBT nghiêm khắc hơn vào năm 2020, lập luận rằng điều khoản hiện có trong bộ luật hình sự là quá yếu, Ababacar Mboup, cựu điều phối viên và chủ tịch danh dự của mạng lưới cho biết.
Phiên bản cũ áp dụng án tù lên đến 5 năm cho các "hành vi trái tự nhiên".
Tổng thống Bassirou Diomaye Faye và Thủ tướng Ousmane Sonko đã hứa trong chiến dịch tranh cử năm 2024 rằng sẽ ban hành một đạo luật mới.
Vào tháng 12 năm 2024, And Samm Jikko Yi đã liên hệ với MassResistance để thảo luận về nỗ lực thay đổi luật cũng như khả năng thành lập một chi nhánh của MassResistance tại Senegal, Mboup và Schaper cho biết.
Họ đã thảo luận về các chiến thuật nâng cao nhận thức, huy động và vận động với chính quyền Senegal, Mboup cho biết thêm.
MassResistance cho biết họ tập trung vào việc thúc đẩy "luật pháp và chính sách vì gia đình" nhằm đảm bảo các quyền của người LGBT không được tôn vinh hoặc bình thường hóa.
"Tỷ lệ cao về bệnh tật, rối loạn chức năng và tử vong liên quan đến những hành vi lệch lạc tình dục này là quá lớn để có thể phớt lờ," Schaper nói.
MassResistance cũng đã liên lạc với các nhà hoạt động tại Ghana, nơi các nhà lập pháp đang xem xét một dự luật chống LGBT khắc nghiệt hơn.
Giống như ở Senegal, các hành vi tình dục đồng giới vốn đã bị hình sự hóa ở đó, nhưng luật mới sẽ tăng mức hình phạt tối đa từ 3 lên 5 năm và áp dụng án tù cho việc "cố ý thúc đẩy, tài trợ hoặc hỗ trợ các hoạt động LGBTQ+".
Frank Mackay Anim-Appiah, giám đốc điều hành của tổ chức phi chính phủ về quyền con người Freedom International tại Ghana, cho biết ông và Schaper đã trao đổi "tài liệu giáo dục" và thảo luận rộng rãi về nhu cầu hạn chế quyền của người LGBT.
Anim-Appiah đã đi thăm các trường học trên khắp Ghana để diễn thuyết chống lại sự "xâm nhập" của phong trào LGBT, và cho biết Schaper đã cố gắng - cho đến nay vẫn chưa thành công - để đảm bảo nguồn tài chính cho ông từ các "nhà tài trợ" mà ông từ chối nêu tên.
"Tôi coi Arthur là một đồng nghiệp... Tất cả chúng tôi đang cùng chiến đấu trong một trận chiến chung," Anim-Appiah nói với Reuters.
Lo ngại về cuộc chiến chống HIV
Các nhân viên y tế tại Senegal cho biết luật mới có khả năng gây hại cho cuộc chiến chống HIV/AIDS trong các nhóm quần thể trọng yếu, đặc biệt là nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM).
Nỗi sợ bị bắt giữ đẩy mọi người vào hoạt động ngầm, và bằng cách hình sự hóa việc "quảng bá", các nỗ lực giải quyết vấn đề HIV/AIDS trong cộng đồng LGBT có thể bị đe dọa, họ nói.
Cuộc chiến đó vốn đã chịu một đòn giáng mạnh vào năm ngoái khi chính quyền Trump cắt giảm hỗ trợ nước ngoài.
Tỷ lệ nhiễm HIV quốc gia là 0,3% ở Senegal nhưng cao hơn nhiều trong nhóm MSM - lên tới 49% ở một số khu vực thuộc Dakar, số liệu của chính phủ cho thấy.
Từ ngày 9 đến ngày 24 tháng 2, 27 người bị nghi là MSM đã bị bắt vì nghi ngờ có "hành vi trái tự nhiên" và trong một số trường hợp là "cố ý truyền nhiễm" HIV, Liên đoàn Quốc tế về Nhân quyền cho biết.
Người phát ngôn của chính phủ Senegal và người phát ngôn của lực lượng hiến binh Senegal đã không phản hồi các yêu cầu bình luận về việc gia tăng các vụ bắt giữ.
Những vụ việc này đã buộc nhóm MSM phải lẩn trốn, và một số người đã trốn sang các nước khác bao gồm Mauritania, Gambia và Bờ Biển Ngà, hai người thuộc nhóm MSM tại Senegal cho biết với điều kiện giấu tên vì lý do an toàn.
Theo rnz.co.nz - Hani Dang