Một đợt rải chất độc 1080 gây tranh cãi trên đảo Stewart đã mang lại kết quả bất ngờ: số lượng chim Choi choi miền Nam (Pukunui) – loài đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng – đã tăng mạnh tới 52%.
Một cặp chim Pukunui. Ảnh: DOCBước ngoặt trong nỗ lực bảo tồn
Loài chim Pukunui vốn chỉ sinh sản trên đảo Stewart/Rakiura và từ lâu đã mấp mé bên bờ vực tuyệt chủng do bị mèo hoang săn đuổi. Theo thống kê, mỗi năm có từ 40 đến 50 chim trưởng thành bị mèo tiêu diệt.
Nhờ chiến dịch mới, quần thể loài này đã tăng từ 105 lên 160 con. Đây là mức tăng trưởng lớn nhất trong suốt 32 năm nỗ lực phục hồi. Mục tiêu của các nhà bảo tồn là đưa số lượng chim lên mức 300 con vào năm 2035.
Bà Jennifer Ross, Quản lý Vận hành Rakiura thuộc Bộ Bảo tồn (DOC), khẳng định việc rải chất độc 1080 bằng đường hàng không đã tạo nên sự khác biệt: "Chúng tôi đã giảm số lượng mèo hoang xuống mức rất thấp, giúp bảo vệ chim trưởng thành trong mùa làm tổ và nuôi con."
Mèo hoang đang săn chuột. Ảnh: DOC / Bộ Bảo tồnChiến thuật "Diệt trừ gián tiếp"
Trước đây, việc đặt bẫy quanh năm đã thất bại vì quần thể chuột trên đảo quá đông, chúng thường ăn hết mồi bẫy trước khi mèo hoang tiếp cận.
Chiến lược sử dụng 1080 dựa trên cơ chế "diệt trừ thứ cấp": Mèo không ăn viên bã 1080, nhưng chuột thì có. Khi mèo hoang ăn những con chuột đã dính độc, chúng sẽ bị tiêu diệt theo. Chiến dịch thực hiện vào tháng 8/2025 này bao phủ 40.000 ha, bao gồm một nửa khu vực sinh sản của chim Pukunui.
Các biển hiệu phản đối trên Đảo Stewart. Ảnh: RNZ / Mark PapaliiNhững tranh cãi về tác động ngoài ý muốn
Mặc dù thành công về mặt bảo tồn, đợt rải độc này đã gây ra sự chia rẽ lớn trong dư luận địa phương. Nhiều người phản đối việc sử dụng chất độc, đặc biệt là sau khi phát hiện loài hươu đuôi trắng trên đảo dễ bị tổn thương bởi 1080 hơn dự kiến.
Dù hươu không phải là mục tiêu tiêu diệt (dù có bằng chứng chúng ăn trứng chim trong tổ), dữ liệu từ camera giám sát cho thấy số lượng hươu sụt giảm mạnh:
• Giảm 75% tại các khu vực có sử dụng chất xua đuổi hươu trong bã độc.
• Giảm tới 97% tại các khu vực sử dụng bã 1080 tiêu chuẩn.
• Thợ săn cũng đã phát hiện xác hươu sau chiến dịch.
Ông Adam Fairmaid, Chủ tịch Quỹ Whitetail Rakiura, bày tỏ lo ngại về sự sụt giảm này và mong muốn duy trì một quần thể hươu ổn định trên đảo. Bộ Bảo tồn (DOC) cam kết sẽ tìm kiếm giải pháp hài hòa cho vấn đề này trong tương lai.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen