Theo một phân tích mới từ các quan chức y tế Mỹ, đợt bùng phát dịch Ebola ở Trung Phi có thể tăng vọt lên 20.000 ca nhiễm hoặc nhiều hơn, tùy thuộc vào tốc độ cách ly những người nhiễm bệnh để làm chậm sự lây lan.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh đã công bố một loạt kịch bản được thiết lập bởi các mô hình máy tính vào thứ Sáu theo giờ địa phương với quy mô từ 10.000 ca đến hơn 20.000 ca nhiễm. Nếu các dự báo này chính xác, kịch bản tồi tệ nhất có thể tiếp cận đỉnh điểm của đợt bùng phát Ebola thảm khốc nhất trong lịch sử tại Tây Phi giai đoạn 2014 đến 2016, nơi từng ghi nhận hơn 28.000 ca mắc và hơn 11.000 người tử vong.
Bác sĩ Satish Pillai, giám đốc xử lý sự cố trong phản ứng với dịch Ebola của CDC, phát biểu trong một cuộc họp báo rằng nếu không có các biện pháp can thiệp y tế công cộng mạnh mẽ, kết quả mô phỏng cho thấy một đợt bùng phát với quy mô lớn như vậy hoàn toàn có thể xảy ra.
Bà Jennifer Nuzzo, giám đốc Trung tâm Đại dịch thuộc Đại học Brown, nhận định rằng mô hình này đã khẳng định mối lo ngại ngay từ đầu của giới chuyên gia rằng đợt bùng phát này đang đi theo một quỹ đạo nguy hiểm nếu chúng ta không nỗ lực nhiều hơn nữa để ngăn chặn sự lây lan của Ebola.
Tuy nhiên, bà cũng đưa ra cảnh báo rằng việc dự đoán diễn tiến của các đợt bùng phát dịch bệnh là vô cùng khó khăn và nói thêm rằng mọi người không nên quá chú trọng vào các con số cụ thể vì rất khó để đưa ra một dự báo chính xác khi nguồn dữ liệu còn hạn chế.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Châu Phi cho biết vào thứ Sáu rằng hiện đã có khoảng 400 ca nhiễm được xác nhận, trong đó có 63 trường hợp tử vong. Giới chuyên gia nhận định nhiều khả năng vẫn còn những ca bệnh khác chưa được chẩn đoán hoặc báo cáo.
Các loại virus gây ra bệnh Ebola lây lan qua tiếp xúc với dịch cơ thể như chất nôn, máu và tinh dịch. Hiện tại vẫn chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu hoặc vắc xin dành cho virus Bundibugyo, chủng virus cốt lõi trong đợt bùng phát lần này, và căn bệnh này thường dẫn đến tử vong.
Tổ chức Y tế Thế giới đã tuyên bố đợt bùng phát này là một tình trạng khẩn cấp về y tế toàn cầu vào tháng Năm. Một số chuyên gia tin rằng các ca nhiễm có thể đã xuất hiện từ tháng Hai, nhưng ban đầu các quan chức y tế lại tiến hành xét nghiệm một chủng virus Ebola khác.
Các nỗ lực ứng phó với dịch bệnh đang trở nên phức tạp hơn do cuộc xung đột vũ trang giữa chính phủ Congo và nhóm phiến quân M23 được Rwanda hậu thuẫn, cũng như các cuộc tấn công của Lực lượng Dân chủ Đồng minh có liên kết với Nhà nước Hồi giáo tự xưng. Giới chức trách cho biết bạo lực đã gây ra làn sóng di dời dân cư quy mô lớn tại các khu vực xảy ra xung đột.
Đầu tuần này, bà Nuzzo cho biết nguy cơ đối với Hoa Kỳ có vẻ ở mức thấp và chia sẻ với các phóng viên rằng bà không nghĩ đến kịch bản dịch bệnh sẽ tràn vào nước Mỹ rồi lây lan diện rộng. Cơ quan CDC cũng đồng tình với đánh giá đó trong một bài báo công bố hôm thứ Sáu.
Điều này một phần nhờ vào các quyết định của chính phủ Hoa Kỳ trong việc cấm nhập cảnh đối với những người không có hộ chiếu Mỹ, cũng như những người sở hữu thẻ xanh Mỹ từng đến Congo, Uganda hoặc Nam Sudan trong vòng 21 ngày trước đó. Ngoài ra, những công dân có hộ chiếu Mỹ từng du lịch đến các quốc gia này đều phải trải qua các cuộc kiểm tra y tế nghiêm ngặt và được phân luồng về bốn sân bay tiếp nhận chỉ định.
Báo cáo mô hình của CDC cố gắng dự đoán các viễn cảnh có thể xảy ra dựa trên các yếu tố khác nhau, bao gồm số lượng ca nhiễm và tử vong thực tế đã diễn ra, cùng mức độ thành công của lực lượng ứng phó trong việc nhanh chóng phát hiện và cách ly người bệnh trước khi họ lây truyền cho người khác.
Giả định rằng có khoảng 50 người đã tử vong và khoảng 20% số người nhiễm bệnh được cách ly thành công vào cuối tháng Năm, hầu hết các mô phỏng đều chỉ ra rằng sẽ có ít nhất 20.000 ca nhiễm và 4.000 ca tử vong xảy ra tại Châu Phi trong vòng ba tháng tới.
Ông Pillai cho biết tỷ lệ cách ly thực tế hiện vẫn chưa được xác định nhưng được đánh giá là nằm ở mức thấp trong các kịch bản mà CDC đã mô phỏng.
Các quan chức CDC cho biết nếu tỷ lệ cách ly cao hơn, đạt mức 50% hoặc 70%, số ca nhiễm có thể sẽ được kiềm chế ở mức khoảng 10.000 ca. Ngược lại, nếu số ca tử vong thực tế trong cuối tháng Năm cao hơn mức được ghi nhận hiện tại, các hậu quả có thể sẽ trở nên tồi tệ hơn rất nhiều.
Trước đây, một số mô hình dự báo của CDC trong đợt bùng phát dịch Ebola quy mô lớn tại Tây Phi từng cho thấy kết quả sai lệch hoàn toàn. CDC đã đưa ra các số liệu mô phỏng vào năm 2014 khi dịch bệnh đang vượt khỏi tầm kiểm soát và các quan chức y tế quốc tế đang khẩn trương xây dựng các phương án ứng phó.
Khi đó, CDC ước tính rằng trong kịch bản tồi tệ nhất nếu không có biện pháp can thiệp nào được thực hiện, số người nhiễm bệnh có thể lên tới 1,4 triệu người. Con số dự báo đó cuối cùng đã cao hơn gấp 50 lần so với diễn biến thực tế diễn ra sau đó.
Theo 1news.co.nz - Hani Dang