Một trận động đất mạnh 7,8 độ có tâm chấn ngoài khơi vừa làm rung chuyển miền nam Philippines, cướp đi sinh mạng của ít nhất 12 người, làm bị thương hơn 200 người khác chủ yếu do nhà sập, đồng thời kích hoạt những trận sóng thần cao 1 mét dọc theo các vùng bờ biển lân cận, giới chức trách cho biết.
Trung tâm Cảnh báo Sóng thần Thái Bình Dương thông báo mối đe dọa từ sóng thần về cơ bản đã qua đi khoảng năm giờ sau khi cơn địa chấn tấn công khu vực phía nam vùng Mindanao. Hiện chưa có báo cáo về thiệt hại hay thương vong do sóng thần gây ra, ông Teresito Bacolcol, Giám đốc Viện Địa chấn và Núi lửa Philippines, xác nhận.
“Đây là một trận động đất cực lớn và chúng tôi dự đoán sẽ có thiệt hại nghiêm trọng, trên thực tế chúng tôi đã ghi nhận một số tòa nhà bị tàn phá dựa trên các video thu thập được,” ông Bacolcol chia sẻ với hãng tin The Associated Press.
Theo Viện địa chấn Philippines, trận động đất mạnh nhất tấn công quốc gia này kể từ đầu năm đến nay có tâm chấn nằm dưới lòng biển ở độ sâu 33km, cách thị trấn Maasim thuộc tỉnh Sarangani khoảng 32 km về phía tây nam.
General Santos, thành phố cảng phía nam với hơn 700.000 dân và là trung tâm xuất khẩu cá ngừ cũng như giao thương sầm uất, là một trong những nơi phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất.
Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr tuyên bố: "Chính phủ quốc gia đang hành động khẩn cấp và chúng tôi sẽ không bỏ lại Mindanao phía sau.”
Hàng loạt dư chấn liên tiếp xuất hiện sau trận động đất xảy ra vào lúc 7 giờ 37 phút sáng thứ Hai (theo giờ địa phương), sự chấn động mạnh đến mức có thể cảm nhận được tại quốc gia lân cận Malaysia. Các đợt sóng thần cũng đã được phát hiện tại Indonesia và Malaysia.
Hoàn toàn không có mối đe dọa sóng thần nào đối với New Zealand.
"Dựa trên các thông tin hiện tại, đánh giá ban đầu cho thấy trận động đất này khó có khả năng gây ra một đợt sóng thần tạo nên mối đe dọa cho New Zealand," Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Quốc gia (NEMA) tuyên bố.
Người phát ngôn của Bộ Ngoại giao và Thương mại phát biểu với kênh 1News trong một thông cáo: "Có 129 công dân New Zealand đăng ký đang lưu trú tại Philippines. Chúng tôi chưa nhận được bất kỳ yêu cầu hỗ trợ nào. Toàn bộ nhân viên của Đại sứ quán New Zealand tại Philippines đều bảo đảm an toàn.
"Công dân New Zealand tại Philippines nên chủ động cập nhật các diễn biến bằng cách theo dõi phương tiện truyền thông địa phương, tuân thủ hướng dẫn của cơ quan chức năng sở tại, bao gồm cả các lệnh sơ tán, và đăng ký thông tin trên hệ thống SafeTravel. Những ai cần hỗ trợ lãnh sự khẩn cấp có thể gọi đến số điện thoại Lãnh sự Khẩn cấp +64 99 20 20 20."
Công tác đánh giá thiệt hại và thương vong
Ít nhất bảy người đã thiệt mạng và 130 người khác bị thương tại General Santos, nơi có vài tòa nhà nhỏ bị sập một phần và nhiều công trình cấu trúc, bao gồm cả một cây cầu huyết mạch, xuất hiện các vết nứt toác nguy hiểm, ông Rod Sosmeña, Giám đốc vùng của Cơ quan Phòng vệ Dân sự, chia sẻ với hãng tin AP.
Năm nạn nhân tử vong khác được ghi nhận tại các tỉnh phía nam gồm Nam Cotabato, Davao Occidental, và trên đảo Balut, ông Sosmeña cùng một quan chức khác là ông Ednar Dayanghirang cho biết thêm.
Ông Sosmeña tiết lộ các cơ quan chức năng đang khẩn trương xác minh thông tin về việc một số học sinh bị mắc kẹt trong một ngôi trường hai tầng bị đổ sập ở General Santos. Ông chưa thể cung cấp chi tiết ngay lập tức nhưng cảnh sát quốc gia cho biết ít nhất bảy người đang mất tích tại General Santos.
Các trường công lập trên toàn quốc vừa mới mở cửa trở lại vào thứ Hai sau kỳ nghỉ hè. Ông Dayanghirang cho biết thêm, hơn 100 học sinh đang tham dự buổi lễ chào cờ buổi sáng đã bị bầm tím và một số em đã ngất xỉu do hoảng loạn.
Sân bay quốc tế tại General Santos đã phải tạm thời đóng cửa, và 17 chuyến bay nội địa đã bị hủy bỏ hoàn toàn, các quan chức hàng không dân dụng xác nhận.
“Chiếc xe bán tải của chúng tôi bỗng nhiên giật mạnh và tôi cứ nghĩ xe bị nổ lốp,” ông Sosmeña nhớ lại. “Mọi người nháo nhác lao ra khỏi nhà, đổ xuống đường phố.”
Ông Dayanghirang cho biết ông “gần như không thể đứng vững và giữ thăng bằng khi mặt đất rung chuyển dữ dội vào đúng lúc tôi vừa bước ra khỏi nhà” tại thành phố cảng phía nam Davao.
Đài phát thanh DZRH tại Manila đưa tin một tòa nhà thương mại nhỏ, nơi đặt trạm phát sóng cấp tỉnh của đài, đã bị sập một phần, các nhân viên đã phải tháo chạy xuống tầng trệt và may mắn không ai bị thương. Hiện vẫn chưa rõ liệu có thêm người nào bị mắc kẹt trong đống đổ nát của tòa nhà văn phòng bốn tầng này hay không. Các mảnh vỡ cũng văng xuống từ các tòa nhà khác, đè trúng những chiếc xe lôi chở khách đang đỗ bên dưới.
Những đợt sóng thần cao một mét
Các đợt sóng cao tới một mét đã được ghi nhận tại các tỉnh Sultan Kudarat và Sarangani.
Hàng loạt phương tiện giao thông bị hư hỏng do gạch đá vỡ đè trúng sau trận động đất mạnh tại vùng Mindanao, Philippines. (Nguồn: Associated Press)
Cục Khí tượng Malaysia đã lập tức phát đi cảnh báo sóng thần cho bang Sabah trên đảo Borneo. Bang Sabah chỉ cách miền nam Philippines một chuyến tàu ngắn. Một đợt sóng thần cao 83cm cũng đã được đo bởi một thiết bị giám sát ngoài khơi đảo Sulawesi của Indonesia.
Cơ quan Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ báo cáo độ sâu của trận động đất ban đầu là 55km. Sự sai lệch trong các phép đo giữa các cơ quan khác nhau là điều hoàn toàn phổ biến ngay sau khi một trận động đất lớn xảy ra.
Philippines, một trong những quốc gia dễ gặp thiên tai nhất thế giới, thường xuyên phải hứng chịu các trận động đất và phun trào núi lửa do nằm trên "Vòng đai lửa" Thái Bình Dương, một vòng cung của các vết nứt địa chấn bao quanh đại dương. Quần đảo này cũng phải oằn mình gánh chịu khoảng 20 cơn bão lớn nhỏ mỗi năm.
Theo 1news.co.nz - Hani Dang