Tác giả: Giles Dexter (RNZ)
Đảng ACT vừa đề xuất kế hoạch nâng tỷ trọng ngân sách y tế dành cho Pharmac thêm 1% mỗi năm. Mục tiêu của chính sách này nhằm giúp New Zealand bắt kịp Australia và tiệm cận hơn với mức trung bình của các nước thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD).
David Seymour cho biết ông đã vận động cho sự thay đổi này suốt ba năm qua. (Nguồn: Getty)Theo lộ trình đề xuất, ngân sách cấp cho Pharmac sẽ tăng lên mức 12% tổng chi tiêu y tế vào năm 2033.
Hiện tại, New Zealand chỉ dành 4,9% ngân sách y tế cho thuốc men — con số thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 13,3% của các quốc gia OECD.
Trả lời RNZ, Lãnh đạo đảng ACT David Seymour — người đang giữ trách nhiệm bộ trưởng phụ trách Pharmac — cho biết ông đã dành 3 năm qua trong chính phủ để nỗ lực gia tăng nguồn vốn cho cơ quan này.
"Pharmac đang chịu thiệt thòi chỉ vì họ thắt chặt chi phí hiệu quả hơn bất kỳ bộ phận nào khác trong hệ thống y tế. Chúng ta cần tạo điều kiện cho họ," ông Seymour chia sẻ.
Mức tăng này sẽ giúp Pharmac có đủ tài chính để chi trả cho nhiều loại thuốc hơn trong danh sách "Lựa chọn Đầu tư". Hiện tại, danh sách chờ này có tới 139 đơn đề nghị—đây đều là những loại dược phẩm Pharmac sẵn sàng tài trợ nếu có đủ nguồn vốn.
Ảnh tư liệu. (Nguồn: istock.com)Trong Ngân sách năm 2026, dù hệ thống y tế nhận được khoản bổ sung 1,5 tỷ NZD, ông Seymour cho biết Pharmac chỉ nhận được thêm 13,5 triệu NZD.
Ông hy vọng chính sách mới sẽ nhận được sự ủng hộ từ các đảng phái khác: "Đây là một giải pháp khả thi, thực tế và đúng thời điểm để giải quyết một bài toán mà ai cũng thừa nhận nhưng chưa ai thực sự xử lý dứt điểm."
Dù đang đảm nhận vị trí bộ trưởng, ông Seymour thừa nhận vẫn chưa trình đề xuất này lên các đối tác trong liên minh cầm quyền.
"Tôi từng đề xuất những mức tăng ngân sách thuốc khiêm tốn hơn nhưng đều bị từ chối. Lập luận tôi đưa ra lần này hoàn toàn thuyết phục đối với bất kỳ ai nắm chính quyền. Từ nay đến năm 2033, chính phủ có thể trải qua nhiều nhiệm kỳ khác nhau, nhưng đây là một chiến lược hợp lý mà bất kỳ ai cũng có thể đồng thuận."
Ông Seymour cũng bày tỏ sự tự hào về những kết quả đã đạt được cùng Pharmac và MedSafe trong việc mở rộng tiếp cận thuốc cho người dân, song thừa nhận kết quả vẫn còn hạn chế. "Bạn có thể coi đây là mảnh ghép cuối cùng trong chuỗi công việc tôi đã thực hiện suốt 3 năm qua."
Dự báo chi tiêu và mô hình tài chính
Để tính toán chi phí, đảng ACT sử dụng Mô hình Tài chính Dài hạn năm 2025 của Bộ Ngân khố cho mức dự báo thấp nhất, và Mô hình Các thế hệ chồng lấp năm 2025 áp dụng cho tỷ trọng chi tiêu y tế trên dự báo GDP danh nghĩa cho mức dự báo cao nhất.
• Giai đoạn 2027/28: Tổng chi tiêu y tế dự kiến đạt từ 33,4 tỷ đến 36,6 tỷ NZD. Khi tỷ trọng dành cho thuốc tăng từ 5% lên 6%, chi tiêu cho dược phẩm sẽ dao động từ 2 tỷ đến 2,2 tỷ NZD.
• Giai đoạn 2033/34: Tổng chi tiêu y tế dự báo đạt 44,9 tỷ đến 51 tỷ NZD. Với 12% tỷ trọng dành cho dược phẩm, ngân sách thuốc sẽ đạt mức từ 5,4 tỷ đến 6,1 tỷ NZD.
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang