Bộ trưởng Y tế khẳng định ông chưa từng chấp thuận chính sách của các quan chức y tế cấp cao về việc kiểm soát chặt chẽ quá trình tuyển dụng nhân sự tuyến đầu.
Bộ trưởng Y tế Simeon Brown. Ảnh: RNZ / Baz MacdonaldTrong khi đó, Đảng Xanh cáo buộc ông Simeon Brown đã "vũ khí hóa" một quy trình hành chính nhằm cắt giảm chi phí trong hệ thống y tế.
Động thái của các chính khách đưa ra sau khi RNZ tiết lộ về các biện pháp kiểm soát tuyển dụng tại Health New Zealand (Bộ Y tế New Zealand).
Trong bản tóm tắt gửi ông Brown vào tháng 3 năm ngoái, Giáo sư Lester Levy (Ủy viên Y tế khi đó) cùng Tiến sĩ Dale Bramley (Quyền Tổng giám đốc) nhận định việc kiểm soát tuyển dụng chặt chẽ là yếu tố then chốt để đáp ứng ngân sách năm trước, đồng thời yêu cầu mọi quyết định tuyển dụng nhân sự tuyến đầu phải có sự phê duyệt từ Phó Tổng giám đốc.
Một tài liệu nội bộ cũng tiết lộ các hội đồng khu vực đã được thành lập vào tháng 6/2024 để phê duyệt toàn bộ quyết định tuyển dụng, đi kèm với lệnh đóng băng tuyển dụng các vị trí không thuộc lĩnh vực lâm sàng.
Các tài liệu này được công bố theo Luật Thông tin Chính thức cho Hiệp hội Dịch vụ Công (PSA). Tổ chức này cho biết chính sách trên khiến nhiều vị trí quan trọng bị bỏ trống suốt nhiều tháng, dẫn đến hậu quả bệnh nhân phải chịu nhiều thiệt thòi.
Phản ứng trước thông tin này, ông Brown chỉ trích PSA và khẳng định chưa bao giờ thông qua chính sách đó, đồng thời dẫn lại bài phát biểu vào tháng 3 năm ngoái về tầm quan trọng của việc phân cấp quyền quyết định cho các địa phương.
"Tôi không ngạc nhiên khi công đoàn PSA — đơn vị đang công khai vận động chiến dịch thay đổi chính phủ — lại đào lại một tài liệu từ đầu năm ngoái, thời điểm tôi mới tiếp quản vị trí Bộ trưởng Y tế."
Ông cho biết hệ thống đã trải qua "sự thay đổi rất lớn" kể từ sau bản tóm tắt đó: "Chúng tôi đã có hội đồng quản trị mới và Tổng giám đốc mới. Mô hình phân cấp đã được triển khai nhằm trả quyền quyết định về cho các khu vực và quận huyện, giúp quá trình tuyển dụng diễn ra nhanh chóng hơn."
Ông Brown nói thêm rằng ông đã gửi thư kỳ vọng đến cơ quan này vào tháng 11 năm ngoái, nhấn mạnh lại yêu cầu phân cấp và đẩy nhanh tiến độ tuyển dụng.
"Đây là một bộ máy hành chính cồng kềnh được thành lập dưới thời chính phủ trước giữa tâm dịch. Chúng tôi đã thể hiện rõ quan điểm rằng các quyết định cần phải được thực hiện sát với thực tế tại các khu vực và địa phương."
Khi được hỏi liệu Health NZ có tiếp tục áp dụng chính sách này sau bài phát biểu tháng 3 của ông hay không, ông Brown bày tỏ mong muốn cơ quan này "hành động nhanh hơn nữa để thúc đẩy quá trình tuyển dụng".
Bà Fleur Fitzsimons, Thư ký Quốc gia của PSA, cho biết chính sách này khiến nhiều vị trí thiết yếu bị trống kéo dài — bao gồm cả việc mất 6 tháng chỉ để tuyển 3 y tá chăm sóc sơ sinh, khiến bệnh nhân đột quỵ gặp khó khăn do thiếu hụt dịch vụ.
Thư ký Quốc gia PSA Fleur Fitzsimons. Ảnh: Được cung cấpĐối diện với câu hỏi về ảnh hưởng đối với bệnh nhân, ông Brown không trả lời trực tiếp liệu người dân có chịu tổn hại do sự trì hoãn tuyển dụng hay không, nhưng khẳng định đang tập trung tái cấu trúc "một bộ máy vô cùng cồng kềnh".
Mặt khác, đồng thủ lĩnh Đảng Xanh Marama Davidson nhận định các tài liệu cho thấy Te Whatu Ora đã cố tình trì hoãn tuyển dụng vị trí lâm sàng để tiết kiệm ngân sách.
"PSA đã cung cấp bằng chứng củng cố cáo buộc Bộ trưởng Y tế cố tình lợi dụng bộ máy hành chính để làm chậm quá trình tuyển dụng nhân sự y tế nhằm tiết kiệm chi phí."
Đồng thủ lĩnh Đảng Xanh Marama Davidson. Ảnh: RNZ / Baz MacdonaldBà Davidson nhấn mạnh, chính phủ từng cam kết không cắt giảm các dịch vụ tuyến đầu để cân đối ngân sách, nhưng báo cáo của công đoàn đã bóc trần "những khoản cắt giảm kinh phí đầy rủi ro".
"Thật tồi tệ khi hơn 3/4 nhân viên phải chờ hơn một tháng mới nhận được phê duyệt tuyển dụng vị trí trống, bao gồm cả sự chậm trễ trong việc bổ sung 3 y tá cho đơn vị chăm sóc đặc biệt sơ sinh tại các bệnh viện Capital, Coast và Hutt Valley."
Lãnh đạo Đảng Lao động Chris Hipkins cho rằng chính phủ do Đảng Quốc gia dẫn dắt đang đẩy hệ thống y tế đến điểm gãy đổ: "Lệnh đóng băng tuyển dụng trên toàn quốc, ngăn cản việc lấp đầy các vị trí trống đang gây ra hại thực sự cho người dân New Zealand, khiến họ không nhận được sự chăm sóc y tế mà họ xứng đáng được hưởng."
Lãnh đạo Đảng Lao động Chris Hipkins. Ảnh: RNZ / Baz MacdonaldNgười phát ngôn của Health NZ cho biết agency này hiện đã thay đổi quy trình tuyển dụng và giải thể 4 hội đồng tuyển dụng khu vực đối với các vị trí trong ngân sách. Cơ quan này đã áp dụng mô hình vận hành phân cấp mới từ đầu năm 2026 nhằm đảm bảo các quyết định "được dẫn dắt bởi chuyên môn lâm sàng và đáp ứng đúng nhu cầu địa phương".
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang