Đảng Xanh vừa vươn lên mức hỗ trợ cao nhất từ trước đến nay trong cuộc khảo sát mới nhất của 1News Verian, ghi nhận tỷ lệ ủng hộ có thể mang về 19 ghế Quốc hội nếu kết quả này lặp lại trong kỳ bầu cử tháng 11 tới.
(Ảnh ghép của Leon Hyman / 1News) (Nguồn: 1News)Mức tăng vọt lên 16% của Đảng Xanh diễn ra trong bối cảnh hai đảng lớn là Quốc gia và Lao động tiếp tục suy giảm, đồng loạt tụt xuống mức 28%. Kết quả này tương đương với 34 ghế cho mỗi đảng trong Quốc hội khóa tới.
Số liệu công bố ngay sau khi ông Christopher Luxon và ông Chris Hipkins khởi động chiến dịch bầu cử cho thấy: Khối tả (dòng cánh tả) hoàn toàn có thể nắm quyền thành lập chính phủ nếu Đảng Cơ hội (Opportunity Party) gia nhập liên minh do Lao động dẫn dắt. Khối liên minh gồm Lao động, Đảng Xanh, Te Pāti Māori và Đảng Cơ hội sẽ sở hữu 65 ghế, vượt trội so với 59 ghế của khối hữu (Quốc gia, NZ First và ACT).
Thủ tướng Christopher Luxon dường như đã loại trừ khả năng Quốc gia hợp tác với Đảng Cơ hội do bất đồng về chính sách thuế. Trong khi đó, Lao động khẳng định sẽ không chấp thuận các chính sách thuế này trong một thỏa thuận liên minh.
(Nguồn: 1News)Với kết quả thăm dò hiện tại, Quốc hội sẽ xuất hiện hiện tượng "dư thừa" 4 ghế so với quy mô chuẩn 120 ghế. Kịch bản này được tính toán dựa trên giả định Te Pāti Māori giữ vững 4 ghế bầu cử khu vực và Mariameno Kapa-Kingi tiếp tục nắm giữ ghế Te Tai Tokerau.
Một kịch bản tính toán khác đối với các ghế người Māori dự báo Te Pāti Māori chỉ giành 1 ghế và Te Tai Tokerau không giành được ghế nào. Kịch bản này giữ nguyên số ghế của các đảng còn lại, không tạo ra hiện tượng dư thừa và tổng số đại biểu Quốc hội là 120. Dù theo kịch bản này, khối tả vẫn đủ điều kiện lập liên minh cầm quyền.
(Nguồn: 1News)So với cuộc khảo sát 1News hồi tháng 8, Lao động đã giảm 2 điểm phần trăm. Tỷ lệ 28% là mức thấp nhất của đảng này kể từ tháng 2 năm 2024. Quốc gia cũng giảm 1 điểm. Lần gần nhất Quốc gia nhận mức ủng hộ 28% là trong cuộc thăm dò cuối cùng của 1News trước khi bà Judith Collins mất ghế lãnh đạo đảng vào năm 2021.
Ở chiều ngược lại, bên cạnh việc Đảng Xanh tăng 4 điểm, đảng ACT tăng 2 điểm lên 11%, còn NZ First tăng 1 điểm lên 9%. Đảng Cơ hội giảm 2 điểm xuống 6%, nhưng vẫn nằm trên ngưỡng tối thiểu 5% để bước vào Quốc hội mà không cần thắng ghế đại biểu khu vực.
Khoảng 13% trong số 1.004 cử tri được khảo sát từ ngày 23 đến 27 tháng 9 cho biết họ chưa quyết định hoặc từ chối tiết lộ lựa chọn.
(Nguồn: 1News)Phản ứng từ các chính trị gia
Đồng thủ lĩnh Đảng Xanh, cô Chlöe Swarbrick, chia sẻ kết quả này "rất tuyệt", nhưng khẳng định đảng không chủ quan: "Dù kết quả thăm dò tăng hay giảm, tôi vẫn giữ nguyên quan điểm: Chúng ta không nên chỉ thụ động nhìn vào các con số mà cần nhận ra cử tri New Zealand luôn có quyền tự quyết. Không có gì là cố định."
Đồng thủ lĩnh Đảng Xanh Chlöe Swarbrick (Nguồn: 1News)Lãnh đạo Đảng Cơ hội, bà Qiulae Wong, đánh giá kết quả phản ánh "nền tảng ủng hộ vững chắc" và định vị đảng này là lựa chọn hướng tới một chính phủ ổn định. Bà Wong nhận định cuộc thăm dò cho thấy "sự bất mãn rõ rệt đối với các đảng lớn" và cho biết đảng sẽ sớm công bố các điều kiện tiên quyết.
Khi được hỏi về giải pháp cải thiện điểm số của Quốc gia, Thủ tướng Christopher Luxon tuyên bố: "Cuộc thăm dò duy nhất có ý nghĩa lúc này là ngày bầu cử 7 tháng 11." Về đà bứt phá của Đảng Xanh, ông Luxon tiếp tục nhấn mạnh sự lựa chọn của cử tri: "Đó là sự lựa chọn giữa Lao động cùng các đối tác tả khuynh với 6 nhà lãnh đạo và 9 sắc thuế mới, đối lập với Quốc gia — không thuế mới và một kế hoạch dài hạn để phát triển kinh tế."
Thủ tướng Christopher Luxon (Nguồn: 1News)Lãnh đạo đảng Lao động, ông Chris Hipkins, từ chối thảo luận về các thỏa thuận liên minh trước ngày bầu cử: "Tỷ lệ phiếu bầu cho Lao động càng cao, chính phủ do tôi thành lập càng mạnh mẽ. Chỉ có Lao động mới đủ sức lãnh đạo một sự thay đổi chính phủ." Trả lời về việc Lao động sụt giảm 9 điểm qua 3 kỳ thăm dò, ông Hipkins chia sẻ: "Đây sẽ là một cuộc bầu cử rất gay go và chúng tôi sẽ chiến đấu cho từng cử tri."
Lãnh đạo đảng ACT, ông David Seymour, nhận định kết quả cho thấy các đảng nhỏ "sẽ đóng vai trò quyết định". "Việc củng cố thế lực cho ACT sẽ đảm bảo khối liên minh giữ được tính cạnh tranh," ông nói. Trong khi đó, lãnh đạo NZ First, ông Winston Peters, giữ nguyên thái độ hoài nghi quen thuộc: "Tôi đã nói điều này từ lâu, nhưng lần này đặc biệt đúng: các cuộc khảo sát dư luận chỉ là rác rưởi."
Xếp hạng Thủ tướng được ưa thích nhất
Bảng xếp hạng Thủ tướng được ưa thích nhất mang lại tín hiệu tích cực hơn cho Quốc gia so với Lao động.
Ông Christopher Luxon tăng 2 điểm, đạt 19%. Ông Chris Hipkins giảm 1 điểm, xuống còn 14%. Tỷ lệ dành cho cô Chlöe Swarbrick (Đảng Xanh) tăng 2 điểm lên 8%; ông Winston Peters (NZ First) giữ nguyên 7%; và ông David Seymour (ACT) tăng 2 điểm, đạt 7%.
Bên cạnh đó, sự lạc quan về kinh tế đã gia tăng: 44% cử tri kỳ vọng nền kinh tế sẽ cải thiện trong 12 tháng tới (tăng 5 điểm so với tháng 8). Tỷ lệ cử tri dự báo kinh tế tệ đi giảm 3 điểm, còn 27%.
Cuộc bầu cử sẽ diễn ra vào ngày 7 tháng 11, với hoạt động bỏ phiếu sớm bắt đầu từ ngày 26 tháng 10.
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang