Đảo núi lửa Whakaari/White Island tại New Zealand đang phun trào một dòng tro bụi liên tục, khiến cơ quan chức năng nâng mức cảnh báo lên cấp 3 kèm theo khuyến cáo về nguy cơ xảy ra các vụ nổ bạo lực bất ngờ.
Đợt phun trào hơi nước, khí và tro bụi năng lượng thấp, liên tục từ miệng núi lửa đang hoạt động trên đảo Whakaari/White Island. (Nguồn: Cơ quan Khoa học Trái đất New Zealand)Cơ quan Khoa học Trái đất New Zealand (Earth Sciences NZ) đã xác nhận sự thay đổi này sau chuyến bay khảo sát trên không vào chiều thứ Ba.
Kết quả quan sát cho thấy hoạt động của núi lửa đã chuyển từ các đợt phun ngắt quãng sang trạng thái phun trào hơi nước, khí và tro bụi ổn định, năng lượng thấp. Mức cảnh báo núi lửa đã được đẩy từ cấp 2 lên cấp 3, báo hiệu một đợt phun trào núi lửa nhỏ. Mã màu hàng không cũng chuyển từ màu vàng sang màu cam.
Nhà địa chất học Michael Rosenberg của Earth Sciences NZ cho biết một lớp tro bụi dày đã xuất hiện xung quanh miệng núi lửa hoạt động tại Hố chính.
“Một lượng nhỏ tro bụi đang bị cuốn lên cao theo cột hơi nước và khí. Khí thải yếu và không có dấu hiệu cho thấy một vụ phun trào nổ lớn nào đã xảy ra,” ông chia sẻ.
Cột hơi nước và khí màu trắng từ Whakaari/White Island, kèm theo một cột mờ ở phía dưới mang theo một lượng nhỏ tro bụi núi lửa. (Nguồn: Cơ quan Khoa học Trái đất New Zealand)Nhiệt độ miệng núi lửa tăng gấp 4 lần, có thể xuất hiện mùi lưu huỳnh
Nhiệt độ của dòng khí thoát ra từ miệng núi lửa đã tăng vọt từ khoảng 100°C lên tới khoảng 395°C chỉ trong vòng một tuần. Các vệ tinh cũng ghi nhận tín hiệu khí sulfur dioxide phát ra từ núi lửa mỗi ngày.
Tro bụi đã tích tụ gần miệng núi lửa và trải mỏng khắp sàn hố chính cũng như các sườn phía ngoài của đảo. Kích thước và hình dáng miệng núi lửa không có sự thay đổi so với lần quan sát gần nhất của các nhà khoa học vào ngày 12 tháng 10.
Ông Rosenberg trấn an rằng đất liền không đối mặt với mối nguy hiểm nào ngoại trừ khả năng có mùi lưu huỳnh và một lượng tro bụi mỏng rơi xuống.
“Hiện chưa có báo cáo nào về việc tro bụi ảnh hưởng đến đất liền, nhưng người dân có thể ngửi thấy mùi khí lưu huỳnh khi gió thổi hướng vào đất liền và có thể nhận thấy một số hạt tro bụi,” ông nói.
Tuy nhiên, các điều kiện trên và xung quanh hòn đảo có thể thay đổi rất nhanh chóng.
“Mặc dù đợt phát thải tro bụi hiện tại khá thụ động và năng lượng thấp, nhưng hoạt động của núi lửa có thể leo thang với rất ít hoặc không có cảnh báo trước,” ông Rosenberg cảnh báo. “Các sự kiện bùng nổ bất ngờ hơn có thể tung các khối đá văng khắp sàn Hố chính và tạo ra các dòng tro bụi, khí nóng (dòng phượng hoàng/pyroclastic flows), đều là những mối đe dọa đến tính mạng trên sàn Hố chính và khu vực ngay ngoài khơi phía Đông Nam của đảo.”
Núi lửa Whakaari-White Island từng phun trào vào tháng 12 năm 2019, cướp đi sinh mạng của 22 người và khiến nhiều người khác bị thương nặng. (Nguồn: Báo cáo Báo chí Dân chủ Địa phương)Whakaari nằm cách bờ biển Whakatāne ở vùng Bay of Plenty khoảng 48 km. Vụ phun trào của ngọn núi này vào ngày 9 tháng 12 năm 2019 từng cướp đi sinh mạng của 22 người, phần lớn là khách du lịch ghé thăm đảo.
Theo ông Rosenberg, hoạt động mới nhất này mang tính chất đặc trưng trong các chu kỳ phun trào của núi lửa. Các đợt hoạt động trong 30 năm qua cho thấy hiện tượng này có thể tiếp tục kéo dài trong nhiều tuần.
Khả năng theo dõi núi lửa theo thời gian thực của các nhà khoa học hiện vẫn còn hạn chế do hòn đảo không có các thiết bị giám sát hoạt động. Nhóm Giám sát Núi lửa của Earth Sciences NZ và Trung tâm Giám sát Địa hiểm họa Quốc gia phải dựa vào các quan sát từ đất liền, dữ liệu vệ tinh, các chuyến bay thỉnh thoảng quanh đảo cùng thông tin bổ sung từ MetService. Trung tâm Tư vấn Tro bụi Núi lửa của MetService sẽ tiếp tục đánh giá mọi tác động có thể xảy ra đối với ngành hàng không.
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang