Các ứng viên tiềm năng tại các khu vực phía Nam thành phố Wellington tuyên bố ủng hộ việc mở rộng chương trình mua lại nhà ở của Chính phủ dành cho những hộ dân chịu ảnh hưởng bởi đợt trận lũ quét lịch sử vào tháng 4 vừa qua.
Các cư dân gần đây đã kêu gọi chính quyền có hành động quyết liệt hơn nhân mốc 6 tháng sau trận lũ lịch sử, trong bối cảnh nhiều người vẫn chưa thể quay về nhà. Nguồn ảnh: RNZ / Mark PapaliiHiện tại, Hội đồng Thành phố Wellington đang tiến hành quy trình mua lại một bất động sản bị thiệt hại nặng nề sau sự cố lũ quét hồi tháng 4.
Theo báo cáo địa kỹ thuật trình lên Hội đồng thành phố mà hãng tin RNZ tiếp cận được, một "lượng đất đá và mảnh vỡ khổng lồ" đã tràn ngập ngôi nhà. Nguồn phát sinh bắt nguồn từ một khe núi dốc đứng do Hội đồng thành phố sở hữu một phần, nằm ngay phía thượng nguồn. Tình trạng này trở nên tồi tệ hơn do hệ thống cống thoát nước mưa bị tắc nghẽn và đường ống dẫn nước thải bị vỡ.
Trước đó, trận mưa lớn kéo dài ngày 20/4 đã kích hoạt lũ quét và sạt lở đất nghiêm trọng trên diện rộng, gây ảnh hưởng trực tiếp đến hơn 1.800 bất động sản trên toàn thành phố.
Thị trưởng Andrew Little chia sẻ với RNZ rằng hiện chưa có chương trình mua lại nhà ở trên quy mô rộng hơn do Chính phủ Trung ương chưa cam kết hỗ trợ tài chính. Ông cũng nhấn mạnh Hội đồng thành phố không thể đóng vai trò là "phương án gánh rủi ro cuối cùng" cho những trường hợp chủ động mua bất động sản tại các khu vực đã được cảnh báo nguy cơ từ trước.
Đương kim đại biểu khu vực Rongotai và Wellington Bays, bà Julie Anne Genter, bày tỏ quan điểm ủng hộ việc gia tăng hỗ trợ tài chính cho cư dân — những người mà theo bà phần lớn hoàn toàn không lường trước được mức độ nguy hiểm của đợt lũ.
Bà Genter cho biết đã gửi thư tới Bộ trưởng Bộ Biến đổi Khí hậu Simon Watts, thúc giục ông có cuộc gặp trực tiếp với nhóm cư dân đang kiến nghị hỗ trợ tài chính.
"Tôi đã làm việc trực tiếp với nhiều Bộ trưởng cũng như gửi thư nhân danh cử trì. Cảm giác như vì số lượng hộ dân chịu ảnh hưởng không quá lớn — không đến 50% thành phố bị ngập — nên họ đang bị phớt lờ. Điều này thật sự không thể chấp nhận được," bà Genter nhấn mạnh.
Trong khi đó, ứng viên Craig Renney thuộc Đảng Lao động nhận định các chương trình mua lại bất động sản chỉ nên được xem là "giải pháp cuối cùng", thay vào đó cần ưu tiên nâng cấp hệ thống thoát nước và các giải pháp giảm nhẹ thiên tai.
Tuy nhiên, ông Renney khẳng định sẽ vận động Chính phủ cấp ngân sách hỗ trợ cho các chủ sở hữu nhà bị ảnh hưởng bởi trận lũ ngày 20/4, đồng thời nhấn mạnh những hộ gia đình chưa thể trở về nhà cần sớm nhận được một phương án giải quyết rõ ràng.
"Tôi cho rằng trong trường hợp này, vì đây là một sự kiện thời tiết bất thường và hoàn toàn ngoài dự tính của người dân, việc áp dụng rộng rãi hơn chính sách mua lại nhà là có cơ sở. Tuy nhiên, điều đó đòi hỏi sự chung tay gánh vác từ Chính phủ Trung ương," ông Renney chia sẻ.
Ứng viên Karunā Muthu thuộc Đảng Quốc gia cũng đã được liên hệ để lấy ý kiến về sự việc.
Một vụ sạt lở đất nghiêm trọng trên một tuyến phố ở khu vực Kingston xảy ra trong đợt lũ quét tháng 4 vừa qua. Nguồn ảnh: RNZ / Mark PapaliiCột mốc 6 tháng sau trận lũ lịch sử vừa trôi qua, nhiều người dân vẫn chưa thể quay về nhà và tiếp tục cất tiếng nói yêu cầu hành động quyết liệt hơn từ chính quyền.
Bà Catherine Leech nằm trong nhóm cư dân chịu ảnh hưởng đã gửi thư tới Bộ trưởng Bộ Quản lý Tình trạng Khẩn cấp Mark Mitchell, đề xuất xây dựng một cơ chế hỗ trợ tài chính tương tự mô hình từng áp dụng tại Auckland vào năm 2023.
"Đó chính là hình thức hỗ trợ chúng tôi đang tìm kiếm: đầu tiên là đánh giá mức độ rủi ro của bất động sản, sau đó nếu nhận thấy nguy cơ quá cao để tiếp tục sinh sống, chính quyền có thể mua lại hoặc cung cấp gói hỗ trợ tài chính [để giảm thiểu rủi ro]," bà Leech nói. "Chúng tôi vẫn chưa thể về nhà. Hy vọng cả gia đình sẽ kịp quay lại trước Giáng sinh... Những ảnh hưởng tâm lý kéo dài là rất rõ ràng. Con gái tôi hiện tại cứ hễ thấy trời mưa là hoảng sợ dù cháu không còn ở trong căn nhà đó."
Tuần trước, Hội đồng Thành phố Wellington cho biết đã xem xét lại quyết định không cấp ngân sách mua lại nhà từ phía Chính phủ. Đại diện Hội đồng xác nhận Bộ trưởng đã tái khẳng định lập trường này, nhưng nói thêm sẽ cân nhắc tài trợ bổ sung trong tương lai nếu xảy ra thiên tai khác.
Bộ trưởng Bộ Quản lý Tình trạng Khẩn cấp Mark Mitchell cho biết Cục Quản lý Tình trạng Khẩn cấp Quốc gia (NEMA) đã cấp 46.000 NZD bổ sung vào Quỹ Cứu trợ của Thị trưởng nhằm hỗ trợ chi phí chỗ ở tạm thời cho các hộ dân phải di dời. Văn phòng của ông Mitchell cũng thông tin thêm rằng Bộ trưởng không nhớ có bất kỳ cuộc trao đổi phi chính thức nào về cơ chế mua lại nhà, đồng thời chưa nhận được đề xuất hay cuộc họp chính thức nào về vấn đề này.
Bộ trưởng Bộ Biến đổi Khí hậu Simon Watts hiện chưa đưa ra bình luận.
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang