Nghiên cứu mới cho thấy cocaine có giá rẻ hơn, dễ tiếp cận hơn và ngày càng được xã hội chấp nhận đã khiến việc sử dụng loại ma túy này tăng mạnh trong chưa đầy một thập kỷ. Trong quý II năm 2026, người New Zealand tiêu thụ gần 7 kg cocaine mỗi tuần.
Tác giả: Keiller MacDuff, RNZ
Con số này giảm nhẹ so với mức kỷ lục được ghi nhận vào cuối năm 2025, khi kết quả xét nghiệm nước thải của cảnh sát cho thấy lượng cocaine được sử dụng tại New Zealand ước tính lên tới 9,4 kg mỗi tuần, mức cao nhất từ trước đến nay.
Trong cùng giai đoạn đó, người New Zealand cũng sử dụng khoảng 34,7 kg methamphetamine, hay còn gọi là ma túy đá, mỗi tuần.
Tỷ lệ sử dụng cocaine đã tăng gấp ba kể từ năm 2017. Khảo sát Xu hướng Ma túy New Zealand mới nhất, gọi tắt là NZDTS, ghi nhận mức “tăng mạnh”, với 31% người tham gia cho biết có sử dụng cocaine, so với 11% vào năm 2017/2018.
Giáo sư Chris Wilkins thuộc Đại học Massey, người đứng đầu nhóm thực hiện khảo sát ẩn danh thường niên này, cho biết những người khai có sử dụng cocaine nhìn chung dùng không thường xuyên. Phổ biến nhất là một hoặc hai lần trong sáu tháng trước đó, dù tỷ lệ sử dụng hằng tuần và hằng tháng cũng đã tăng.
Theo ông Wilkins, điều này khiến người dùng ít gặp phải những tác hại nghiêm trọng nhất do sử dụng cocaine kéo dài, từ đó có thể hình thành suy nghĩ rằng loại ma túy này tương đối ít rủi ro.
Ông Wilkins cho biết New Zealand gần như đứng ngoài các giai đoạn sử dụng cocaine bùng nổ trên toàn cầu trước đây, chẳng hạn trong những năm 1980. Cộng với tình hình hiện tại, điều đó có thể khiến người dân “có phần chủ quan” trước những nguy hiểm của cocaine.
“Việc sử dụng cocaine tại New Zealand đang trong giai đoạn ‘trăng mật’, khi nó có vẻ hào nhoáng và không để lại hậu quả. Người dùng vẫn chưa trải qua tình trạng nghiện nghiêm trọng và những tác hại xã hội vốn đã được biết đến rộng rãi tại các thị trường cocaine lâu đời.
“Xã hội chúng ta chưa có những ký ức và trải nghiệm chung về việc cocaine được sử dụng tràn lan cùng những tác hại đi kèm. Nguy cơ thực sự ở đây là mọi người cho rằng cocaine ít gây hại, ít rủi ro, bởi chúng ta chưa từng trải qua những vấn đề nghiêm trọng liên quan đến cocaine như ở Bắc Mỹ và châu Âu. Tại những nơi đó, có rất nhiều bằng chứng về tỷ lệ nghiện cao, các vấn đề sức khỏe tâm thần và cả những vấn đề tim mạch về lâu dài”, ông nói.
Sau khi điều chỉnh theo lạm phát, giá cocaine tại New Zealand đã giảm gần một phần ba trong giai đoạn từ năm 2017 đến năm 2026, từ 368 NZD xuống còn 247 NZD mỗi gram.
Ông Wilkins cho biết giá thấp hơn, nguồn cung dễ tiếp cận hơn và mức độ chấp nhận của xã hội tăng lên đều góp phần thúc đẩy việc sử dụng cocaine.
Lý do chính mà người dùng cocaine đưa ra cho việc tăng sử dụng trong sáu tháng trước đó là “vui, mang lại cảm giác dễ chịu”. Trong khi đó, chi phí là lý do hàng đầu khiến họ giảm sử dụng hoặc ngừng dùng trong cùng khoảng thời gian.
Theo ông Wilkins, các tuyến cung ứng mới qua Thái Bình Dương cùng tình trạng dư thừa sản lượng coca tại Trung Mỹ đã khiến giá giảm.
Hoạt động nhập lậu cocaine nhiều khả năng đã tận dụng các tuyến vận chuyển methamphetamine mới từ Bắc Mỹ và Trung Mỹ do các băng nhóm ma túy Mexico tổ chức. Bên cạnh đó, việc mua bán trực tuyến trên web tối và mạng xã hội cũng góp phần làm tăng nguồn cung.
Ông Wilkins cho biết mối liên hệ với các băng nhóm này làm gia tăng nguy cơ các chất thuộc nhóm opioid, như fentanyl, được đưa vào New Zealand với số lượng lớn hơn qua cùng những tuyến đường đó.
“Nếu nhìn vào làn sóng gần đây nhất của cuộc khủng hoảng opioid, tức làn sóng thứ tư tại Bắc Mỹ, đặc trưng của giai đoạn này là fentanyl bị pha trộn vào methamphetamine và cocaine. Về cơ bản, đối với những kẻ buôn ma túy, fentanyl rẻ hơn nhiều so với cocaine và methamphetamine, nên chúng trộn thêm fentanyl vào để tăng khối lượng.”
Ông cho rằng cần tăng cường cảnh giác tại biên giới và trong hoạt động kiểm nghiệm ma túy để phát hiện sự xuất hiện của fentanyl.
Tiến sĩ Rhys Ponton, giảng viên cao cấp tại Đại học Auckland, cho biết kết quả khảo sát phù hợp với những xu hướng ghi nhận qua xét nghiệm nước thải và các mẫu được mang đến những điểm kiểm tra thành phần ma túy.
Ông nhận định việc sử dụng chắc chắn sẽ tiếp tục tăng nếu giá còn giảm.
“Sự thay đổi này trên thị trường đồng nghĩa với việc các chuyên gia y tế và những dịch vụ hỗ trợ người sử dụng ma túy cần điều chỉnh nội dung tư vấn cùng cách tiếp cận để bao quát cả cocaine”, ông Ponton nói.
Ông kêu gọi áp dụng cách tiếp cận giảm tác hại, trong đó có việc mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ kiểm tra thành phần ma túy và khuyến khích người dân sử dụng dịch vụ này.
Giáo sư Khylee Quince thuộc Khoa Luật, Đại học Công nghệ Auckland, cho biết dữ liệu NZDTS củng cố nhận định rằng đang tồn tại quan niệm cocaine bằng cách nào đó “an toàn hơn” và “sạch hơn” các chất bất hợp pháp khác.
“Điều này nhiều khả năng liên quan đến mối liên hệ chặt chẽ giữa việc sử dụng cocaine với lợi thế về kinh tế, xã hội và địa vị. Tất nhiên, những yếu tố đó cũng có thể gián tiếp phản ánh yếu tố sắc tộc, với quan niệm cocaine là thứ ma túy màu trắng dành cho người da trắng.
“Người sử dụng cocaine thường có việc làm và thu nhập cao, vì vậy quan niệm này là một dạng thiên kiến xác nhận. Nghĩa là người ta tin vào những thông tin củng cố quan điểm và hành vi của mình, cho rằng dùng cocaine thì được, còn ma túy đá thì không.”
Bà Quince cho biết việc dễ tiếp cận hơn và giá giảm đã khiến tỷ lệ sử dụng cocaine trong cộng đồng Māori tăng gần gấp ba trong những năm gần đây, “cho thấy có thể tồn tại khoảng cách giữa nhận thức và thực tế về việc ai đang sử dụng cocaine tại Aotearoa, tức New Zealand, và trong hoàn cảnh nào”.
Phó giáo sư, tiến sĩ Fiona Hutton thuộc Đại học Wellington cho biết dịch vụ kiểm tra thành phần ma túy KnowYourStuffNZ ghi nhận cocaine chiếm 10% tổng số mẫu được kiểm tra trong mùa 2025/26, tăng so với mức 6% của mùa trước và 5% của mùa trước nữa.
Bà cảnh báo cần tránh phản ứng theo kiểu “hoảng loạn vì lo ngại suy đồi đạo đức”, đồng thời khuyến khích người dùng mang các chất ma túy bất hợp pháp đi kiểm tra và chủ động tìm hiểu về những chất mình sử dụng thông qua các trang thông tin như The Level của Quỹ Ma túy New Zealand.
Bà Hutton cho biết việc theo dõi xu hướng cho thấy các loại ma túy và cách sử dụng thay đổi theo thời gian, khi những chất mới xuất hiện trên thị trường hoặc các loại ma túy lâu đời như cocaine trở nên phổ biến trở lại.
“Chính phủ và các nhà hoạch định chính sách cần bảo đảm những người làm công tác hỗ trợ người sử dụng ma túy có đủ nguồn lực để giúp đỡ những trường hợp gặp vấn đề liên quan đến cocaine và các loại ma túy khác, đồng thời xem xét những biện pháp giảm tác hại hiệu quả, thay vì chỉ tập trung vào việc trấn áp nguồn cung theo kiểu ‘cuộc chiến chống ma túy’, vốn thường gây thêm tác hại”, bà nói.
Theo 1news.co.nz - Hani Dang