Các bình khí nitơ oxit kích thước lớn đang xuất hiện khắp Northland, phản ánh mối lo ngại ngày càng tăng trên toàn quốc về việc sử dụng “nang” (bóng cười) để giải trí.
Những chiếc bình này vốn được mua để làm kem tươi, nhưng từ nhiều năm nay đã bị lạm dụng để hít khí nhằm tìm kiếm cảm giác hưng phấn.
Tuy nhiên, chúng đã tiến triển từ những ống sạc nhỏ bằng chai soda lên kích thước bằng bình giữ nhiệt lớn, vốn chỉ được dùng trong cung ứng thực phẩm thương mại hoặc tiệm bánh.
"Nang" đã trở thành tâm điểm bàn tán của cả nước vào tuần trước sau khi tờ Hawke’s Bay Today tiết lộ một cuộc họp khẩn cấp đã được tổ chức tại Hawke’s Bay vì chúng đã trở thành một “vấn nạn dịch bệnh”.
Và theo các nhân viên y tế, chính quyền trung ương và địa phương tại Northland, khu vực này cũng không nằm ngoài tầm ảnh hưởng của vấn đề trên.
Ủy viên Hội đồng Quận Whangārei, ông Nicholas Connop, người điều hành chiến dịch dọn dẹp hàng tháng "Love Whangārei", cho biết các bình khí "nang" bị vứt bỏ đã tăng về kích thước trong hai năm qua. Trước đây, những ống nang nhỏ 8g thường vứt đầy đường phố.
Ông tìm thấy chúng ở Te Kāmo - bao gồm một bình lớn 3,3L trên đường Fairway Drive - và ở Waipu.
Connop tin rằng “hình ảnh mang phong cách graffiti” trên các bình khí khiến chúng trở nên hấp dẫn đối với mục đích giải trí hơn là mục đích thương mại.
Nghị sĩ Whangārei và cựu Bộ trưởng Y tế, Tiến sĩ Shane Reti, đã nhìn thấy các bình khí này khi đi dạo quanh thành phố. Ông tin rằng chúng nhiều khả năng đã được sử dụng để giải trí.
“Đây không phải là chuyện có thể xem nhẹ, nó rất nghiêm trọng và có thể để lại tác động lâu dài đến sức khỏe,” ông nói.
Reti đã trao đổi với các đồng nghiệp lâm sàng và bác sĩ gia đình về "nang", cho biết họ đang lo lắng về việc sử dụng phục vụ giải trí đang gia tăng.
Các bác sĩ gia đình báo cáo rằng họ đã được tiếp cận bởi những gia đình lo lắng cho người thân đang sử dụng "nang".
Vào năm 2024, Reti đã dẫn đầu một cuộc trấn áp việc bán và phân phối nitơ oxit, đồng nghĩa với việc bán, cung cấp hoặc sở hữu nitơ oxit cho mục đích giải trí có thể bị phạt tù lên đến hai năm.
Các công ty phải đối mặt với mức phạt lên tới 500.000 đô la, trong khi việc sở hữu cá nhân chất này có thể bị phạt tiền lên tới 500 đô la.
Ông cho biết Bộ trưởng Y tế Simeon Brown đang xem xét các hành động tiếp theo.
Reti cho rằng việc truy xuất mức độ nhập khẩu, sản xuất, bán lẻ và thu gom rác thải có thể giúp đánh giá quy mô của vấn đề.
“Chúng tôi lo ngại và luôn lo ngại về việc sử dụng giải trí, điều này về cơ bản là có hại trên nhiều cấp độ,” ông nói.
Bác sĩ cấp cứu Northland, Gary Payinda, đã bị sốc trước việc mọi người có thể mua nitơ oxit dễ dàng như thế nào.
Ông lo ngại thanh thiếu niên vẫn tìm cách mua được "nang" mặc dù các trang web yêu cầu người dùng xác nhận họ trên 18 tuổi.
“Chỉ cần đến một số bãi đậu xe vào ban đêm là có thể thấy những thanh niên 16 đến 17 tuổi đang hít thứ mà trước đây gọi là 'whippets' và bây giờ gọi là 'nangs'.
“Nếu tất cả những gì cần làm để có được một lượng khí nitơ độc hại chỉ là tuyên bố rằng bạn đang sử dụng nó để làm kem tươi... thì tôi nghĩ chúng ta đang có một vấn đề thực sự lớn,” ông nói.
Payinda cho biết các bác sĩ có thể thấy tình trạng lạm dụng nitơ oxit mãn tính nhưng nó không phổ biến.
“Nhưng thật bi thảm khi điều đó xảy ra.”
Cảnh sát hiện không có dữ liệu về mức độ phổ biến của việc sử dụng "nang" giải trí ở Northland.
Clem Armstrong, Quản lý phòng chống khu vực Mid/Far North, cho biết cảnh sát đang tập trung vào an toàn đường bộ và các rủi ro khi lái xe trong tình trạng bị ảnh hưởng bởi nitơ oxit.
Ông cho biết họ đang phối hợp chặt chẽ với Y tế New Zealand (Health NZ) để hiểu cách hỗ trợ thực thi pháp luật và thúc đẩy việc đưa ra quyết định sáng suốt.
Tiến sĩ Rebekah Jaung, viên chức y tế của Health NZ, cho biết không có mã bệnh cụ thể nào dành cho việc sử dụng nitơ oxit để giải trí.
“Có ít hơn 5 ca nhập viện thuộc danh mục rộng hơn này tại Northland trong năm năm qua.”
Họ cũng không có hồ sơ cụ thể về các trường hợp cấp cứu (ED) do sử dụng "nang" giải trí, bà nói.
Các khiếu nại liên quan đến nitơ oxit ở Whangārei đã giảm vào năm ngoái so với năm 2024, ông David Palmer, viên chức an toàn cộng đồng của Hội đồng Quận Whangārei (WDC) cho biết.
“Tuy nhiên, đó có thể là kết quả của việc các bình khí bị vứt bỏ không được báo cáo với chúng tôi, chứ không phải là do sự sụt giảm sử dụng trong cộng đồng.”
Palmer cho biết hội đồng, CitySafe và các cơ quan chính phủ đang phối hợp để giám sát vấn đề và xử lý bất kỳ hành vi phản xã hội nào.
Nitơ oxit gây ra tác hại gì?
Payinda cho biết tác hại do nitơ oxit gây ra có hai cấp độ: mãn tính và cấp tính.
“Về cấp tính, bạn sẽ thấy hưng phấn. Nồng độ oxy của bạn giảm xuống, và bạn thấy bay bổng, hạnh phúc.”
Nếu một người hít vào “quá nhiều” nitơ oxit, nó sẽ chiếm chỗ của oxy trong phổi, khiến họ bị ngất xỉu, Payinda giải thích.
Đó là một mối lo ngại, đặc biệt là đối với những người hít bóng chứa đầy khí nitơ khi đang ngồi sau tay lái, ông nói.
Các tác dụng phụ của việc sử dụng cấp tính sẽ hết nhanh chóng, kéo dài từ vài giây đến vài phút.
Các tác động sẽ tồi tệ hơn nhiều đối với một người bị lệ thuộc vào nitơ oxit.
Payinda cho biết theo thời gian, vitamin B12 trong máu của một người sẽ bị cạn kiệt, trong khi loại vitamin này là cần thiết cho tủy sống, dây thần kinh và não bộ.
Việc làm cạn kiệt lượng B12 có thể khiến mọi người mất cảm giác ở tay và chân, mất kiểm soát bàng quang và trực tràng, đồng thời khiến họ đi đứng loạng choạng.
“Đôi khi, những tổn thương đó là vĩnh viễn,” Payinda nói. “Đó là dấu hiệu của sự lạm dụng nặng nề và tổn thương nghiêm trọng.”
Theo nzherald.co.nz premium - Hani Dang