Một thợ thoát nước kiêm thợ gò xe tại New Zealand đã thua kiện với Cơ quan Bồi thường Tai nạn (ACC) khi yêu cầu được chi trả điều trị bệnh phổi nghề nghiệp, do không chứng minh được rằng ông tiếp xúc với vật chất hữu cơ trong môi trường làm việc – thay vì bụi và hóa chất công nghiệp.
Thay vào đó, một số chuyên gia y tế cho rằng Jeffrie Radford có thể mắc bệnh “phổi người nuôi chim”, liên quan đến việc ông nuôi một con vẹt cảnh trong nhà.
Ảnh: 123rfPhơi nhiễm amiăng và hơi sơn suốt nhiều thập kỷ
Radford được chẩn đoán mắc xơ phổi – một bệnh gây sẹo mô phổi, làm giảm khả năng hấp thụ oxy và gây khó thở.
Ông làm nghề thợ thoát nước suốt 20 năm, bắt đầu từ năm 16 tuổi, thường xuyên cắt các tấm fibrolite (chứa amiăng) và ống bê tông, khiến ông tiếp xúc với lượng lớn bụi độc hại.
Ở giai đoạn sau của sự nghiệp, khi làm thợ gò và sơn xe, Radford tiếp tục tiếp xúc thường xuyên với hơi sơn và bụi kim loại ở mức đáng kể.
Bệnh phổi phát hiện năm 2020, nguyên nhân “chưa hoàn toàn rõ ràng”
Năm 2020, khi chụp X-quang ngực, Radford được phát hiện mắc bệnh phổi tiến triển. Một bác sĩ ghi nhận nguyên nhân “chưa hoàn toàn chắc chắn” nhưng cho rằng môi trường làm việc là thủ phạm có khả năng cao nhất.
Dù từng cân nhắc phẫu thuật phổi, các bác sĩ quyết định điều trị bằng thuốc trước. Hồ sơ y tế khi đó cũng nêu rõ: “Chúng tôi tin rằng tình trạng phổi này có thể liên quan đến phơi nhiễm trong quá trình làm việc.”
Cùng tháng, Radford nộp đơn yêu cầu ACC chi trả cho chấn thương nghề nghiệp diễn tiến dần theo thời gian.
ACC cho rằng bệnh liên quan đến vật chất hữu cơ, không phải nghề nghiệp
Một chuyên gia y học lao động tư vấn cho ACC cho biết, dạng bệnh phổi mà Radford mắc phải thường liên quan đến vật chất hữu cơ như vi khuẩn, nấm, protein động vật, protein thực vật, một số hóa chất phân tử nhỏ và kim loại.
Chuyên gia này lưu ý, trong khi thợ sơn và thợ kim loại có thể tăng nguy cơ do tiếp xúc hóa chất và bụi kim loại, thì tác nhân gây bệnh cụ thể trong trường hợp của Radford vẫn chưa được xác định, cần đánh giá toàn bộ đời sống cá nhân và công việc.
Cuối năm 2020, một chuyên gia khác phát hiện Radford đã nuôi chim cockatiel (vẹt mào) trong vòng 10 năm và cho rằng việc tiếp xúc với chim và phân chim có thể gây ra bệnh phổi người nuôi chim, một dạng viêm phổi kẽ do quá mẫn.
Người này cũng kết luận rằng phần lớn các ca bệnh tương tự có liên quan đến sinh vật hoặc vật chất hữu cơ, và không tìm thấy bằng chứng cho thấy thợ gò xe có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn mức trung bình.
Cuối cùng, bốn chuyên gia, bao gồm cả chuyên gia của ACC, đều không xác định được mối liên hệ trực tiếp giữa công việc của Radford và bệnh phổi của ông.
ACC nhiều lần từ chối chi trả
Tháng 11/2020, ACC chính thức từ chối chi trả, cho rằng môi trường làm việc của Radford không gây ra cũng không làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Sau khi kháng cáo năm 2021, ACC tiếp tục tham vấn các chuyên gia, trong đó có ý kiến cho rằng bệnh phổi của Radford nhiều khả năng liên quan đến việc nuôi chim trong gia đình suốt nhiều năm.
Đến năm 2024, ACC vẫn giữ nguyên quan điểm rằng bệnh của Radford do vật chất hữu cơ, không phải do phơi nhiễm nghề nghiệp.
Đưa vụ việc ra tòa nhưng tiếp tục thất bại
Tháng 2 năm ngoái, Radford tiếp tục yêu cầu ACC xem xét lại các quyết định từ năm 2020 và 2021 nhưng đều bị bác bỏ. Đến tháng 11, ông đưa vụ việc lên Tòa án Quận.
Tại phiên tòa, Radford phải chứng minh rằng trên cơ sở xác suất, công việc của ông đã gây ra hoặc góp phần gây ra bệnh phổi – trong đó bằng chứng y khoa đóng vai trò then chốt.
Luật sư của ông, Benjamin Hinchcliffe, lập luận rằng độc tố trong môi trường làm việc đã góp phần đáng kể gây bệnh, và ACC phải chứng minh rằng thợ gò xe không có nguy cơ cao hơn, thay vì viện dẫn việc thiếu nghiên cứu.
Tuy nhiên, trong phán quyết mới được công bố, Thẩm phán Paul Spiller kết luận rằng ACC đã đúng khi từ chối chi trả vào năm 2020 và tiếp tục giữ nguyên quyết định khi rà soát lại năm 2025.
Theo thẩm phán, bằng chứng y khoa không đủ để chứng minh bệnh phổi của Radford bắt nguồn từ công việc.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen