Các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt đối với oxit nitơ – hay còn gọi là khí cười, nos và nangs – sẽ chính thức có hiệu lực vào ngày mai, nhằm ngăn chặn những tác hại do việc lạm dụng chất hít giải trí này gây ra.
Bình khí cười, thường được biết đến với tên gọi là "nangs". (Nguồn: 1News)Chính phủ đã công bố chiến dịch trấn áp loại khí này vào tháng Tư, vốn là chất thường được hít để tìm kiếm cảm giác hưng phấn nhất thời nhưng tiềm ẩn nhiều mối nguy hại.
Quy định mới nhằm hạn chế nguồn cung
Theo các biện pháp kiểm soát có hiệu lực từ ngày mai, các đơn vị nhập khẩu phải được sự phê duyệt của Tổng Giám đốc Y tế, bà Audrey Sonerson, mới được phép đưa loại khí này vào New Zealand.
Cơ quan An toàn Dược phẩm Medsafe sẽ thay mặt bà Sonerson đánh giá các đơn vị nộp đơn xin cấp phép này.
Bộ Y tế cho biết hệ thống này sẽ hỗ trợ các hoạt động sử dụng hợp pháp trong y tế, ăn uống và công nghiệp, đồng thời giúp ngăn chặn hành vi sử dụng vào mục đích giải trí sai trái.
Bộ Y tế thông báo Medsafe đã bắt đầu làm việc với các nhà nhập khẩu và đánh giá các đơn vị nộp đơn sớm trước khi thay đổi quy định có hiệu lực, đồng thời lưu ý sẽ ưu tiên các lô hàng sắp cập cảng.
Các bình khí oxit nitơ có trọng lượng trên 10 gram được bán dưới dạng bình xịt kem tươi cũng sẽ tự động được xếp vào nhóm chất hướng thần theo Đạo luật Chất hướng thần năm 2013.
Bộ Y tế cho biết các bình khí phục vụ cho mục đích y tế và công nghiệp hợp pháp sẽ được ngoại lệ, nhưng các quy định mới sẽ tiếp thêm quyền lực cho cảnh sát để xử lý những đối tượng cung cấp khí cho mục đích lạm dụng giải trí.
Mức hình phạt ra sao?
Bất kỳ ai bán hoặc cung cấp oxit nitơ cho người khác với mục đích chính là tạo cảm giác kích thích hướng thần, khi bị kết án, có thể đối mặt với mức án lên đến hai năm tù giam hoặc bị phạt tiền 500.000 đô la.
Những cá nhân sở hữu oxit nitơ nhằm mục đích này sẽ phải chịu mức phạt vi phạm hành chính là 500 đô la.
Giám đốc Y tế của Bộ Y tế, Tiến sĩ Joe Bourne, cho biết oxit nitơ mang lại những rủi ro có thật và hoàn toàn có thể phòng tránh được, bao gồm chóng mặt, suy giảm khả năng phán đoán và ngất xỉu – những điều đặc biệt nguy hiểm khi đang lái xe.
Nhiều tiếng nói đang kêu gọi cải cách cấp bách trong bối cảnh lượng oxit nitơ nhập khẩu ngày càng gia tăng. (Nguồn: 1News)
“Với việc lạm dụng liều cao hoặc lặp đi lặp lại, chúng tôi đang ghi nhận nhiều ca tổn thương thần kinh nghiêm trọng, bao gồm cả tổn thương dây thần kinh gây ảnh hưởng đến khả năng vận động và phối hợp cơ thể.
Những thay đổi này nhằm mục đích giảm thiểu khả năng tiếp cận các sản phẩm có nguy cơ cao và thúc đẩy các hành vi an toàn hơn.”
Vào tháng Ba, kênh 1News đưa tin có tới 1000 tấn oxit nitơ đã được nhập khẩu vào New Zealand trong năm 2025.
Tháng tiếp theo, cảnh sát thông báo năm nhà bán lẻ đang phải đối mặt với án truy tố vì cáo buộc bán oxit nitơ bất hợp pháp, sau một chiến dịch truy quét của cảnh sát trên khắp Đảo Bắc.
Những vụ tai nạn nguy hiểm và chết người do lạm dụng khí cười
Trước đó, lực lượng cảnh sát cũng bày tỏ mức độ lo ngại ngày càng tăng đối với số lượng lớn các vụ việc liên quan đến tài xế hít khí cười khi đang điều khiển phương tiện.
Vào tháng Mười năm ngoái, báo cáo của điều tra viên pháp y kết luận một vụ tai nạn đối đầu trực diện tại vùng Waikato vào năm 2024 có liên quan đến một tài xế bị “suy giảm nhận thức nghiêm trọng” do sử dụng loại khí này.
Hôm nay, cảnh sát cho biết những thay đổi sắp có hiệu lực sẽ hỗ trợ đắc lực cho công tác thực thi pháp luật và nâng cao an toàn giao thông đường bộ.
“Chúng tôi đã chứng kiến nhiều vụ việc mà việc sử dụng oxit nitơ là nguyên nhân dẫn đến hành vi lái xe nguy hiểm, và trong một số trường hợp, gây ra các vụ tai nạn nghiêm trọng và tử vong.
Việc kiểm soát chặt chẽ hơn nguồn cung sẽ khiến việc tiếp cận chất này để lạm dụng trở nên khó khăn hơn, đồng thời mang lại cho chúng tôi những công cụ rõ ràng hơn để xử lý các hành vi mua bán hoặc sử dụng trái phép.”
Trưởng ban Điều hành Biên giới của Cơ quan Hải quan, ông Craig Chitty, cho biết Hải quan cũng sẽ đóng vai trò then chốt trong việc thực thi các biện pháp kiểm soát mới tại cửa khẩu.
Ông nói thêm rằng đơn vị sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Y tế và Cảnh sát để tạo nên một phản ứng đồng bộ trên toàn hệ thống.
“Hệ thống cấp phép mới cung cấp một cơ chế rõ ràng và mạnh mẽ để xác minh các lô hàng oxit nitơ nhập khẩu hợp pháp, nâng cao năng lực của chúng tôi trong việc phát hiện và chặn đứng các lô hàng có nguy cơ bị tuồn ra ngoài để lạm dụng giải trí.
Những biện pháp kiểm soát biên giới được thắt chặt này sẽ bổ trợ cho các quy định nghiêm ngặt hơn trong nước, khiến nguồn cung khó tiếp cận cộng đồng hơn, trong khi vẫn đảm bảo hoạt động thương mại y tế, công nghiệp và thương mại hợp pháp được diễn ra bình thường.”
Tác hại thực sự là gì?
Bộ Y tế cảnh báo những người lạm dụng oxit nitơ có thể phải chịu những tác động nghiêm trọng đến sức khỏe.
Một người phụ nữ tại Auckland đã bị mất khả năng vận động ở chân sau khi hít loại khí này, phóng viên Abbey Wakefield đưa tin. (Nguồn: 1News)
“Bên cạnh các tác động tức thì như chóng mặt và ngất xỉu, việc sử dụng thường xuyên còn có thể dẫn đến tổn thương thần kinh lâu dài, bao gồm suy nhược cơ thể, tê bì chân tay và đi lại khó khăn.”
Thông tin thêm về chủ đề này
Những ai có mối lo ngại về việc sử dụng chất kích thích của chính mình hoặc của người khác có thể liên hệ với Đường dây hỗ trợ cai nghiện Rượu và Ma túy qua số điện thoại 0800 787 797.
“Dịch vụ này hoàn toàn miễn phí, bảo mật thông tin và hoạt động 24/7.”
Theo 1news.co.nz - Hani Dang