Tòa án Thuê nhà vừa chính thức phát hành bộ hướng dẫn mới về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), xuất phát từ những quan ngại cho rằng công nghệ này đang làm quá tải hệ thống bằng các hồ sơ khiếu nại kém chất lượng, hay còn gọi là "rác AI".
"Ảo giác AI" và hiện tượng phình đại văn bản đang tạo ra cho người thuê nhà những kỳ vọng phi thực tế về khoản tiền bồi thường. Ảnh / 123rfTrưởng Thẩm phán Thuê nhà đã công bố các quy tắc này nhằm làm rõ cách thức áp dụng AI trong các phiên xử, đồng thời nhấn mạnh những lợi ích tiềm năng lẫn rủi ro khi phụ thuộc vào tài liệu do AI tạo ra.
Rủi ro chịu án phí vì các vụ kiện "rác"
Ông David Faulkner, Giám đốc quản lý bất động sản tại Property Brokers, đánh giá hướng dẫn mới là "một bước đi rất tích cực".
"Tất cả những điều bộ hướng dẫn đề cập thực chất đều nằm trong Luật Thuê nhà ở (RTA). Tuy nhiên, việc cảnh báo rõ ràng rằng những ai đưa ra các vụ kiện phi lý, mang tính quấy rối bằng 'rác AI' có thể phải đối mặt với nguy cơ chịu án phí phạt là điều rất cần thiết," ông Faulkner chia sẻ.
Ông Faulkner cho biết đơn vị của ông đang ghi nhận ngày càng nhiều đơn khiếu nại nghi do AI tạo ra. Các hồ sơ này thường dài lê thê và yêu cầu mức bồi thường lên tới 70.000 NZD.
"Tất cả đều có chung một kịch bản. Chúng tôi đang phải đào tạo nhân viên quản lý cách xử lý và giữ bình tĩnh, bởi việc nhận một bộ hồ sơ kiện dài tới 200 trang rất dễ gây hoang mang. Đáng nói là, rất nhiều thông tin do AI tạo ra lại hoàn toàn sai lệch," ông cho biết thêm.
Trong một vụ kiện vào năm ngoái chống lại Property Brokers, một người thuê nhà đã nộp báo cáo dài 101 trang cùng 215 trang bằng chứng — toàn bộ đều do AI tạo ra — để đòi bồi thường 40.000 NZD. Tuy nhiên, kết quả là tòa án chỉ chấp thuận mức bồi thường vỏn vẹn 80 NZD.
Theo ông Faulkner, những hồ sơ kiểu này không chỉ tiêu tốn thời gian, nhân lực mà còn gây ra tình trạng trì trệ, chậm trễ cho toàn hệ thống Tòa án Thuê nhà.
"Ảo giác AI" gây bất lợi lớn nhất cho người thuê nhà
Bà Sarina Gibbon, Giám đốc tổ chức Tenancy Advisory, nhận định việc ứng dụng AI không chỉ xuất hiện ở phía người thuê mà cả các chủ nhà lẫn đơn vị quản lý bất động sản cũng đang sử dụng.
Dù cho rằng việc thích ứng với công nghệ mới là trách nhiệm chuyên môn của người quản lý và thẩm phán, bà Gibbon nhấn mạnh những mặt hạn chế của AI đang gây thiệt hại nặng nề nhất cho chính người thuê nhà.
"Hiện tượng 'ảo giác AI', hồ sơ phình to và sự kỳ vọng sai lệch thường gây bất lợi cho người thuê. Theo mặt bằng chung, người thuê nhà ít nắm rõ Luật RTA hơn, khiến họ không thể tự phân biệt đâu là thông tin chính xác và đâu là thông tin do AI tự bịa ra," bà Gibbon phân tích.
Bà cho biết dù từng chứng kiến AI được áp dụng rất hiệu quả để nâng cao chất lượng đơn kiện, nhưng những trường hợp này hiện vẫn "cực kỳ hiếm hoi". Rào cản lớn nhất khi người thuê nhà dùng AI là công nghệ này tạo ra mức kỳ vọng bồi thường ảo tưởng.
"AI khiến người nộp đơn tin rằng họ sẽ nhận được những khoản tiền bồi thường khổng lồ. Để rồi khi tìm đến chúng tôi hoặc Tòa án, họ hoàn toàn thất vọng vì thực tế khác xa kỳ vọng," bà Gibbon nói.
Bà cũng đánh giá cao bộ hướng dẫn mới vì nó nhắc nhở người dân về nghĩa vụ cốt lõi khi nộp đơn: "Nếu bạn để AI tự thêu dệt các tình tiết không có thực hoặc đưa ra các lập luận xa rời thực tế, bạn sẽ thất vọng. Bạn sẽ bị chất vấn tại tòa và không thể trả lời được. Về căn bản, AI không làm tăng hay giảm quyền và nghĩa vụ của bạn theo Luật RTA."
Lời khuyên cho các bên liên quan
Ông Faulkner khuyến nghị những người thuê nhà nếu có bất kỳ vướng mắc nào, trước hết nên trực tiếp trao đổi với chủ nhà hoặc đơn vị quản lý bất động sản.
Đại diện Dịch vụ Thuê nhà và Tòa án Thuê nhà xác nhận tổ chức này ghi nhận sự gia tăng rõ rệt các tài liệu có dấu vết của AI.
"Trong một số trường hợp, tài liệu do AI tạo ra làm tăng đáng kể độ dài và sự phức tạp của hồ sơ. Tuy nhiên, ở một số vụ việc khác, AI lại giúp tổng hợp thông tin ngắn gọn, súc tích, hỗ trợ tòa án nhanh chóng xác định vấn đề trọng tâm. Năm ngoái, tòa tiếp nhận gần 30.000 đơn khiếu nại, phần lớn không dùng AI, nên rất khó để đánh giá tác động tổng thể của công nghệ này lên toàn bộ hệ thống," người đại diện cho hay.
Theo nzherald.co.nz – Lani Hoang