Tuyến đường sắt đô thị City Rail Link trị giá 5,5 tỷ NZD của Auckland hôm nay đã đón những hành khách trả phí đầu tiên, đánh dấu cột mốc quan trọng sau nhiều năm xây dựng và đội vốn. Tuy nhiên, một vụ cháy điện nhỏ tại ga Waitematā đã khiến hoạt động tàu bị gián đoạn trong thời gian ngắn.
Các đoàn tàu hiện chạy qua hai nhà ga ngầm hoàn toàn mới là Te Waihorotiu và Karanga a Hape, cùng ga Maungawhau được xây dựng lại, trước khi tiếp tục hành trình sang phía bên kia trung tâm thành phố thay vì kết thúc tại ga Waitematā, trước đây có tên là Britomart.
Sau hơn 100 năm được bàn thảo, công tác chuẩn bị cho dự án bắt đầu vào năm 2016, trong khi hoạt động xây dựng quy mô lớn khởi công vào năm 2019. Ngân sách của dự án tăng từ khoảng 2,9 tỷ NZD trong giai đoạn đầu lên 5,5 tỷ NZD, trong khi những gián đoạn do Covid 19 khiến thời điểm hoàn thành dự kiến ban đầu vào năm 2024 bị lùi lại hai năm.
Trong thông tin cập nhật lúc 3 giờ chiều, Auckland Transport cho biết gần 40.000 lượt người đã sử dụng các nhà ga hoàn toàn mới kể từ khi mở cửa.
Đám đông đã tập trung từ trước bình minh để trải nghiệm chuyến tàu đầu tiên lúc 4 giờ 57 sáng. Chuyến tàu khởi hành từ ga Ōtāhuhu với các toa chật kín hành khách và những tràng pháo tay vang lên khi tuyến đường sắt ngầm lần đầu tiên vươn tới trung tâm thành phố Auckland.
Một người đam mê đường sắt cho biết anh đã đến nhà ga từ giữa đêm để trở thành người đầu tiên xếp hàng.
“Tôi đến đây vào khoảng 3 giờ 40 sáng. Tôi thức dậy từ 2 giờ sáng,” anh nói.
Khi đoàn tàu tiến vào đường hầm bên dưới thành phố, hành khách đồng loạt hô vang “đường hầm, đường hầm, đường hầm”, trước khi những tiếng reo hò và vỗ tay bùng lên khi tàu tiến vào ga Te Waihorotiu.
Khoảng 6 giờ sáng, Auckland Transport đã tạm dừng các chuyến tàu chạy qua đường hầm CRL sau khi phát hiện khói và một đám cháy nhỏ tại dây cáp chiếu sáng phía trên sân ga ở ga Waitematā.
Hành khách tại các ga Waitematā và Te Waihorotiu đã được sơ tán, trong khi các tuyến tàu đều bị chậm hoặc phải chuyển hướng trong một khoảng thời gian vào buổi sáng.
Auckland Transport cho biết lực lượng Fire and Emergency NZ đã dập tắt đám cháy trong vòng một giờ, đồng thời xác nhận sự cố không liên quan đến bất kỳ hệ thống nào của CRL.
Các chuyến tàu hoạt động trở lại trong vòng một giờ, dù ảnh hưởng dây chuyền do tình trạng chậm trễ vẫn kéo dài sang buổi sáng. Đến khoảng 9 giờ sáng, các tuyến South City và East West đã trở lại tần suất thông thường là 15 phút một chuyến, trong khi tuyến Onehunga West hoạt động với tần suất 30 phút một chuyến.
Giám đốc điều hành Auckland Transport Stacey van der Putten đã có mặt tại hiện trường để trao đổi với truyền thông và cho biết mạng lưới đã ứng phó tốt trước sự cố.
“Những chuyện như thế này vẫn có thể xảy ra. Đây là một hệ thống đường sắt đang hoạt động, bạn không thể dự đoán được mọi tình huống,” bà nói.
“Điều khiến chúng tôi thực sự ấn tượng là cách hệ thống phản ứng và phản ứng rất nhanh chóng.”
Bà cho biết dù sự cố là điều không mong muốn, nhưng nó đã cho thấy giá trị của quá trình kiểm tra trước khi tuyến đường sắt chính thức mở cửa.
“Điều này cho thấy những cuộc thử nghiệm mà chúng tôi đã thực hiện thực sự phát huy tác dụng trong ngày hôm nay.”
Đi lại nhanh hơn, doanh nghiệp kỳ vọng cơ hội mới
Đối với nhiều người đi làm, lợi ích thiết thực nhất là thời gian di chuyển được rút ngắn. Một hành khách đi tuyến East West mới từ Henderson cho biết anh chỉ mất chưa đầy nửa giờ để vào trung tâm thành phố.
“Tôi từng mất nhiều thời gian hơn thế rất nhiều khi đi ô tô,” anh nói.
Số liệu của Auckland Transport cho thấy hành khách trên toàn mạng lưới sẽ tiết kiệm đáng kể thời gian di chuyển. Hành trình từ Henderson đến khu vực trung tâm thành phố dự kiến chỉ mất hơn nửa giờ, nhanh hơn khoảng 10 phút so với trước đây. Thời gian đi từ Ellerslie đến Karangahape Rd sẽ giảm 19 phút, trong khi hành trình từ Glen Innes đến khu vực Sky Tower sẽ rút ngắn 10 phút so với trước.
Các doanh nghiệp gần những nhà ga mới ở trung tâm thành phố hy vọng việc CRL đi vào hoạt động cuối cùng sẽ mang lại lượng khách qua lại như họ từng được kỳ vọng. Cửa hàng đĩa nhạc Real Groovy đã chuyển đến một địa điểm gần ga Te Waihorotiu vào năm 2023, trong đó CRL là một phần lý do cho quyết định này.
“Việc biết rằng CRL nằm ngay bên kia đường là một trong những lý do rất lớn khiến chúng tôi quyết định chuyển đến địa điểm hiện tại,” một phát ngôn viên của cửa hàng cho biết.
“Điều này sẽ rất tuyệt vời đối với chúng tôi. Lối ra của nhà ga nằm ngay trước cửa hàng, vì vậy nó cực kỳ quan trọng đối với lượng khách qua lại.”
Chủ cửa hàng Roma Blooms, Shobhana Ranchodji, cho biết nhiều năm thi công đã khiến hoạt động kinh doanh trên con phố của bà bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
“Nó khiến tất cả chúng tôi mất tới 99% hoạt động kinh doanh. Chúng tôi phải sống bằng cách rút tiền tiết kiệm. Chúng tôi đã giúp đỡ lẫn nhau,” bà nói.
“Tôi thực sự rất vui vì mọi thứ đã hoàn thành, những gián đoạn đã kết thúc và bụi bặm không còn bay khắp nơi nữa.”
Chủ khách sạn và nhà máy bia Shakespeare Hotel and Brewery, Sunny Kaushal, cho biết doanh nghiệp của ông đã thiệt hại hàng triệu NZD trong suốt quá trình xây dựng, trong khi một số doanh nghiệp lâu năm trong khu vực đã không thể trụ lại.
“Albert Street đã phải trả cái giá quá đắt,” ông nói.
“Dự án từng được kỳ vọng sẽ mang lại lợi ích chỉ trong vòng vài năm, nhưng giờ đây đã gần chín năm trôi qua và cuối cùng chúng ta mới chính thức mở cửa.”
Simon Bridges của Phòng Thương mại Auckland cho biết tác động của CRL đối với khu vực trung tâm thành phố không chỉ giới hạn ở bản thân tuyến đường sắt.
“Điều này thực sự quan trọng trong việc định hình thành phố, đưa người dân đến đây, thúc đẩy phát triển đô thị, các cửa hàng và nhà hàng,” Bridges nói, đồng thời cho rằng những doanh nghiệp không thể tồn tại qua giai đoạn gián đoạn cuối cùng sẽ được thay thế bởi những doanh nghiệp mới.
“Phượng hoàng sẽ hồi sinh từ đống tro tàn. Những doanh nghiệp mới sẽ phát triển.”
Các chính trị gia đánh dấu cột mốc quan trọng
Bộ trưởng Giao thông Chris Bishop đã đi trên một trong những chuyến tàu đầu tiên qua đường hầm vào sáng nay. Trao đổi với 1News, ông cho rằng Auckland đã phải chờ đợi quá lâu cho thời khắc này.
“Auckland đã chờ đợi điều này 100 năm, thậm chí có thể là 150 năm, vì vậy thật tuyệt vời,” Bishop nói.
“Đây là một bước tiến lớn đối với thành phố và cả đất nước. Tôi nghĩ người dân Auckland sẽ nhận ra rằng giờ đây chúng ta đã giống như một thành phố hiện đại.”
Thị trưởng Auckland Wayne Brown, người chính thức khai trương dự án, đưa ra đánh giá thận trọng hơn. Ông cho rằng CRL sẽ làm thay đổi diện mạo thành phố dù dự án đã trải qua nhiều năm chậm tiến độ và đội chi phí.
“City Rail Link là một bước ngoặt lớn. Tuyến đường sắt này kết nối hệ thống đường sắt ngầm với mạng lưới giao thông công cộng rộng lớn hơn, đồng thời tạo cơ hội xây dựng một thành phố hiệu quả và kết nối tốt hơn xung quanh hệ thống đó,” Brown nói.
“Để đi đến ngày hôm nay đã mất quá nhiều thời gian và tốn quá nhiều tiền. Tôi sẽ không phủ nhận điều đó,” ông nói, đồng thời nhấn mạnh rằng các dự án cơ sở hạ tầng trong tương lai cần có “mục tiêu rõ ràng, phạm vi được kiểm soát chặt chẽ và đánh giá trung thực về giá trị mà chúng sẽ mang lại”.
Thủ tướng Christopher Luxon cho biết dự án sẽ tạo ra động lực kinh tế đáng kể cho Auckland.
“Chúng tôi cho rằng dự án sẽ mang lại lợi ích rất lớn. Theo ước tính, khoản đầu tư vào CRL có thể tạo thêm khoảng 12 tỷ NZD hoạt động kinh tế cho Auckland, và đó là điều rất tuyệt vời.”
Theo 1news.co.nz - Hani Dang