Chỉ những người đi bộ và đi xe đạp mới có thể lên núi Titirangi ngắm bình minh sau khi các ủy viên Hội đồng địa phương Gisborne bỏ phiếu thông qua việc đóng đường đối với xe cơ giới qua đêm.
Bài viết của Imogen Brophy, Local Democracy Reporting.
Ngāti Oneone, một cộng đồng bộ tộc Māori tại địa phương, đã đưa ra đề xuất này vào tháng 6 do lo ngại về tình trạng phá hoại, hành vi gây mất trật tự và đổ rác trái phép tại đây.
Các cổng chắn sẽ ngăn xe cơ giới đi vào hai tuyến đường Titirangi Drive và Queens Drive trên núi Titirangi từ 22 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau, áp dụng quanh năm.
Các lực lượng ứng cứu khẩn cấp sẽ được cấp chìa khóa để có thể ra vào trong khung giờ này.
Một số sự kiện cụ thể, chẳng hạn chương trình Fire in the Sky vào ngày đầu năm mới, sẽ được áp dụng ngoại lệ để người dân có thể lên đồi theo dõi sự kiện từ trên cao.
Chi phí lắp đặt cổng chắn ước tính từ 6.000 đến 10.000 NZD. Việc quản lý đóng, mở cổng sẽ được bổ sung vào hợp đồng đóng cửa công viên hiện có với đơn vị cung cấp dịch vụ cảnh quan Green by Nature.
Ủy ban Môi trường và Cộng đồng thuộc Hội đồng địa phương Gisborne đã tiếp nhận kết quả tham vấn công chúng vào thứ Năm. Đây là cơ sở để bộ phận chuyên môn kiến nghị phương án đóng đường.
Trong đợt tham vấn, người dân được đề nghị lựa chọn giữa các phương án: đóng đường từ 22 giờ đến 6 giờ sáng hoặc đến 5 giờ sáng quanh năm, điều chỉnh giờ mở cửa theo mùa, hoặc tiếp tục cho phép ra vào không hạn chế.
Hội đồng nhận được hơn 190 ý kiến đóng góp, trong đó có 187 ý kiến nêu rõ phương án mong muốn.
Trong số này, 74,5% ủng hộ việc đóng đường. Phương án đóng từ 22 giờ đến 6 giờ sáng nhận được nhiều sự ủng hộ nhất, chiếm 38%.
Ông Chris Visser, cố vấn chính về tài sản cộng đồng và quan hệ đối tác, cho biết những người đi bộ tham gia thử thách Titirangi ủng hộ việc mở cổng muộn hơn vào buổi sáng để họ có thể tham gia hoạt động mà không có xe cơ giới lưu thông trên đường.
Một số người góp ý đặt câu hỏi vì sao lại đề xuất đóng đường để xử lý tình trạng đổ rác trái phép, đồng thời hỏi liệu hội đồng có cân nhắc áp dụng biện pháp tương tự tại những điểm nóng khác hay không.
“Đề xuất này nhằm giải quyết một nhóm vấn đề cụ thể tại một địa điểm cụ thể có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Ngāti Oneone. Vì vậy, chúng tôi không đề xuất dùng biện pháp này để kiểm soát, giảm thiểu hay tìm cách xóa bỏ tình trạng đổ rác trái phép trên toàn địa bàn”, ông Visser nói.
Ủy viên Sam Gibson phản đối phương án đóng đường được kiến nghị. Ông cho rằng dù đề xuất này thể hiện sự ủng hộ đối với cộng đồng Māori có quyền và mối gắn bó truyền thống với vùng đất, các phương án thay thế vẫn chưa được xem xét thấu đáo.
“Tôi không nghĩ đây là một giải pháp tốt, và tôi cũng không cho rằng chúng ta đã tham vấn những người đóng thuế địa phương về các phương án thay thế thực sự đáng cân nhắc. Tôi cảm thấy chúng ta chưa tìm hiểu thêm những cách giải quyết khác để người dân vẫn được tự do tận hưởng ngọn núi tuyệt đẹp này, kể cả những người không đủ khả năng đi xe đạp hoặc đi bộ.”
Ủy viên Rob Telfer lo ngại việc đóng đường sẽ không giải quyết được tình trạng đổ rác trái phép.
“Tôi băn khoăn liệu có nên bắt tất cả mọi người chịu thiệt vì một số ít người gây ra vấn đề, trong khi chúng ta có thể lắp đặt camera với công nghệ hiện nay để thực sự phát hiện những người vi phạm.”
Ông cho rằng việc trình báo người vi phạm với cảnh sát sẽ giúp xử lý trực tiếp vấn đề, thay vì gián tiếp đẩy tình trạng này sang nơi khác.
“Họ sẽ ra chỗ khác đổ rác, hoặc tìm một nơi nào đó để tiếp tục làm vậy. Nếu không thực sự xử lý tận gốc vấn đề, tôi không thấy biện pháp này giải quyết được điều gì về lâu dài.”
Ông Visser cho biết một số ý kiến đóng góp cũng nêu những lo ngại tương tự, nhưng đa số vẫn ủng hộ việc đóng đường để bảo vệ giá trị văn hóa và giá trị phục vụ hoạt động vui chơi, thư giãn của ngọn núi.
“Tôi nghĩ câu hỏi đặt ra với các vị là: chúng ta có cố gắng giải quyết vấn đề ngay tại đây vì những giá trị của nơi này, hay cứ để nguyên hiện trạng chỉ vì đó là một vấn đề lớn hơn nhiều?”
Ủy viên Larry Foster cho biết ông ủng hộ đề xuất sau khi tận mắt chứng kiến những thiệt hại tại đây.
“Hy vọng biện pháp này sẽ giúp giảm đáng kể những tình trạng đó. Người dân vẫn có thể đi xe đạp hoặc đi bộ lên đây vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày hay đêm, ngay cả khi cổng đã đóng.”
Ông bày tỏ lo ngại về ảnh hưởng của việc đóng đường đối với hoạt động ngắm bình minh, nhưng đánh giá cao sự linh hoạt trong việc áp dụng tùy theo các sự kiện diễn ra.
Các ủy viên Colin Alder, Teddy Thompson, Rob Telfer và Sam Gibson bỏ phiếu phản đối kiến nghị, nhưng phương án vẫn được thông qua với sự ủng hộ của năm ủy viên còn lại.
Quy định hạn chế xe cơ giới sẽ bắt đầu được áp dụng vào đầu năm 2027 và được đánh giá hiệu quả vào năm 2029.
Theo 1news.co.nz - Hani Dang