Người vay mua nhà tại New Zealand đang chuyển ngân hàng với số lượng kỷ lục, nhằm tận dụng các ưu đãi hoàn tiền (cash back). Tuy nhiên, câu hỏi được đặt ra là: ai thực sự đang phải gánh chi phí cho cuộc đua này?
Dữ liệu tháng 12 cho thấy một câu chuyện về sự “xáo trộn dòng vốn” ở quy mô rất lớn, theo nhận định của chuyên gia kinh tế trưởng về bất động sản của Cotality, ông Kelvin Davidson. Ảnh: RNZChuyển ngân hàng tăng vọt nhờ ưu đãi hoàn tiền
Theo số liệu của Ngân hàng Dự trữ New Zealand, trong tháng 12, tổng giá trị cho vay mua nhà đạt 14,1 tỷ đô, cao hơn 3,6 tỷ đô so với tháng cao nhất trước đó là tháng 3/2021.
Chuyên gia kinh tế trưởng về bất động sản của Cotality, ông Kelvin Davidson, cho biết đây là một mức tăng đột biến lớn trong hoạt động cho vay, áp dụng cho cả người mua để ở lẫn nhà đầu tư.
Phần lớn hoạt động này không đến từ việc mua nhà mới, mà từ việc người vay chuyển ngân hàng.
Riêng trong tháng 12, có tới 5,8 tỷ đô khoản vay được tái cấp vốn, hơn gấp đôi mức cao nhất trước đó. Việc chuyển ngân hàng chiếm 41% tổng dòng vốn cho vay, so với kỷ lục cũ là 30% vào tháng 6.
Theo ông Davidson, động lực chính đến từ các chương trình cash back, trong đó ngân hàng trả cho người vay một khoản tiền mặt, thường tính theo tỷ lệ phần trăm của khoản vay.
“Trong tháng 11, nhiều ngân hàng đã đồng loạt đưa ra ưu đãi hoàn tiền 1,5%. Điều này đã phản ánh mạnh vào số liệu tháng 12 khi các khoản vay được giải ngân.”
Người vay lớn hưởng lợi nhiều nhất?
Ông Davidson cho biết những người có khoản vay lớn và thu nhập cao đang đóng vai trò chủ chốt trong làn sóng này. Dữ liệu cho thấy tỷ lệ cho vay có nợ trên thu nhập cao (DTI cao) thực tế đã giảm trong tháng 12, cho thấy nhiều giao dịch chuyển ngân hàng diễn ra ở nhóm rủi ro thấp hơn.
“Đây là câu chuyện của một sự ‘xáo trộn khổng lồ’. Người vay là bên thắng cuộc, dù một số ngân hàng có thể mất hoặc giành thêm thị phần.”
Không phải người vay nào cũng được hưởng lợi
Tuy nhiên, David Cunningham, Giám đốc điều hành công ty môi giới thế chấp Squirrel, cảnh báo rằng không phải tất cả người vay đều hưởng lợi từ cash back.
Những người không thể chuyển ngân hàng – do phải trả phí phá vỡ hợp đồng lãi suất cố định, hoặc bị ràng buộc nhiều năm sau khi nhận cash back – có thể chịu thiệt.
“Khách hàng mới nhận được 1,5% cash back, còn khách hàng cũ thì đặt câu hỏi: tại sao họ không được ưu đãi đó?”
Ông cho rằng điều này tạo ra một vòng xoay “chuyền tay nhau” giữa các ngân hàng, và đặt ra nghi vấn: lãi suất cố định sẽ thấp đến mức nào nếu không có chi phí tài trợ cho cash back?
“Tôi cho rằng lãi suất cố định một năm có thể đã xuống 4%, nhưng cash back giờ đã trở thành chiến trường mới.”
Ý kiến trái chiều từ giới học thuật
Trong khi đó, Claire Matthews, chuyên gia ngân hàng tại Đại học Massey, lại không hoàn toàn đồng tình rằng khách hàng hiện hữu đang bị thiệt.
“Tôi không tin rằng cash back có tác động lớn đến lãi suất, vì chúng chỉ áp dụng cho một nhóm khách hàng nhất định và là công cụ tiếp thị phổ biến.”
Bà cho rằng các ngân hàng vẫn cạnh tranh bằng lãi suất, bởi đây là yếu tố ảnh hưởng dài hạn đến người vay. Ngoài ra, những người không đủ điều kiện nhận cash back vẫn có thể thương lượng để có mức lãi suất tốt hơn.
Phản hồi từ các ngân hàng
ANZ, ngân hàng khởi xướng ưu đãi hoàn tiền 1,5%, cho biết họ vẫn cam kết cung cấp lãi suất vay mua nhà cạnh tranh cho cả khách hàng mới và hiện tại.
Ngân hàng BNZ cũng cho biết sẽ xem xét từng trường hợp cụ thể để đảm bảo khách hàng nhận được giá trị tốt nhất. Hiện BNZ đang có chương trình hoàn tiền tối thiểu 5.000 đô la cho người mua nhà lần đầu, với khoản vay từ 250.000 đô trở lên và tiền đặt cọc chỉ từ 5%.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen