Đề xuất rút thêm nước từ hồ Pukaki theo quy trình xét duyệt cấp tốc của tập đoàn Meridian Energy đang dấy lên làn sóng lo ngại sâu sắc. Nhiều ý kiến cho rằng kế hoạch này có thể giáng đòn mạnh vào ngành du lịch Mackenzie và hủy hoại hình ảnh thiên nhiên nguyên sơ vốn có của vùng.
Tuyến đường mòn Alps to Ocean chạy dọc hồ Pukaki và người dân địa phương cảnh báo dự án có thể ảnh hưởng đến tuyến đường này. (Nguồn: Local Democracy Reporting)Theo Claire Taylor (Cơ quan Báo cáo Dân chủ Địa phương)
Trong khi Giám đốc Phát triển của Meridian Energy khẳng định các tác động môi trường đã được tính toán kỹ lưỡng và dự án có thể tiết kiệm cho ngành điện khoảng 400 triệu NZD mỗi năm, thì làn sóng phản đối từ người dân và các nhà quản lý vẫn đang tăng nhiệt.
Được nộp từ tháng 4, đề xuất này xin phép tiếp cận nguồn nước dự phòng khẩn cấp của hồ Pukaki, cho phép hạ mực nước thấp hơn tới 5m so với mức quy định hiện hành trong vòng 3 năm. Một hội đồng xét duyệt cấp tốc đã thông qua bản dự thảo kế hoạch vào ngày 5/6, và quyết định cuối cùng dự kiến sẽ được đưa ra vào ngày 3/7 tới.
Quang cảnh hồ Pukaki hướng về đỉnh Aoraki/Mount Cook. (Nguồn: Local Democracy Reporting)Nguy cơ từ những "trận bão bụi" khổng lồ
Ông Clint Miles, chủ trang trại Mt Cook Station, cảnh báo việc hạ thấp mực nước hồ sẽ làm trơ trọi các lớp phù sa mịn:
"Ngay cả hiện tại, bụi đã xuất hiện từ phía sông Tasman... Nếu họ làm lộ toàn bộ lớp bùn mịn đó, nơi đây sẽ biến thành một trận bão bụi khổng lồ."
Ông Miles nhấn mạnh, các doanh nghiệp lưu trú có tầm nhìn hướng hồ sẽ chịu tổn thất nặng nề nhất. Hệ lụy này sẽ lan rộng ra toàn huyện, ảnh hưởng từ dịch vụ du lịch trực thăng cho đến tuyến đường xe đạp Alps2Ocean do hội đồng quản lý. "Tác động đối với toàn ngành du lịch vùng Mackenzie sẽ là cực kỳ khủng khiếp", ông nói.
Chủ trang trại này cũng chỉ trích quy trình xét duyệt cấp tốc thiếu sự tham vấn cộng đồng: "Không một ai thèm thảo luận với những người đang sống, làm việc hay kinh doanh quanh hồ. Họ chỉ ngồi ở Wellington và đưa ra những ý tưởng viển vông vì họ cần tiền."
Nhiều ý kiến lo ngại việc hạ mực nước hồ sẽ làm ảnh hưởng đến vẻ đẹp nguyên sơ vốn là biểu tượng của vùng Mackenzie. (Nguồn: Local Democracy Reporting)Hiểm họa môi trường sinh thái trong mùa El Nino
Anh Josh Ruwhiu, cựu hướng dẫn viên tour ngắm sao tại Tekapo, cũng phản đối quy trình này. Anh bày tỏ lo ngại về việc cạn kiệt nguồn nước dự trữ giữa bối cảnh thời tiết cực đoan:
"Rút thêm nước dự trữ từ hồ Pukaki là một hành động có thể gây ra hậu quả tàn phá nặng nề, đặc biệt là khi chúng ta đang đối mặt với dự báo thời tiết El Nino vào năm nay."
Theo anh Ruwhiu, trong điều kiện hạn hán, các hồ nước sẽ rất khó phục hồi, tạo điều kiện cho tảo nở hoa và các loài sinh vật ngoại lai xâm hại như tảo didymo hay hến nước ngọt bùng phát. "Du khách đến đây vì những hồ nước, ngọn núi và cánh rừng tuyệt đẹp. Việc hủy hoại điều đó sẽ giết chết du lịch và làm thất vọng những du khách của chúng ta."
Ông Marty McWhirter, một người dân tại South Canterbury, cho rằng Meridian phải đưa ra bằng chứng chứng minh hoạt động của họ không gây hại cho cộng đồng. "Họ không thể vừa kêu gọi nông dân chuẩn bị ứng phó với hạn hán, lại vừa phê duyệt một dự án trực tiếp bóp nghẹt các doanh nghiệp đang phải trả thêm tiền để sử dụng tài nguyên," ông bức xúc.
Dù Hội đồng Huyện Mackenzie ủng hộ đề xuất của Meridian, Thị trưởng Scott Aronsen vẫn bày tỏ lo ngại về khả năng tái nạp nước của hồ: "Meridian cần có phương án dự phòng dài hạn nếu mực nước hồ không thể đầy lại trong khoảng thời gian hợp lý."
Hệ thống thủy điện Waitaki của Meridian trải dài từ hồ Benmore đến hồ Pukaki. (Nguồn: Local Democracy Reporting)Lời bào chữa trị giá 400 triệu NZD của Meridian
Ở góc độ ngược lại, ông Guy Waipara, Giám đốc Phát triển của Meridian, phân trần rằng đề xuất này thực chất là để tiếp cận linh hoạt hơn nguồn nước dự trữ hiện có, chứ không phải đào sâu thêm lòng hồ.
"Hồ Pukaki và Hệ thống Thủy điện Waitaki là xương sống của mạng lưới điện New Zealand. Việc tiếp cận nguồn thủy năng dự phòng là thiết yếu để đảm bảo an ninh năng lượng," ông Waipara khẳng định. Sự sụt giảm đột ngột của nguồn khí đốt (vốn là nhiên liệu bù đắp thiếu hụt điện) đã gây áp lực lớn lên ngành điện lực, buộc doanh nghiệp phải tính toán bài toán rộng hơn.
Ông Waipara cho biết dự án sẽ giải quyết tình trạng giá điện tăng vọt trong các cuộc khủng hoảng năng lượng:
"Rất hiếm khi Meridian phải dùng đến toàn bộ hạn mức nước dự phòng. Nó chỉ được thiết kế cho những giai đoạn cực kỳ khan hiếm nước. Chúng tôi tính toán việc này có thể tiết kiệm cho các đơn vị mua điện sỉ khoảng 400 triệu NZD/năm, từ đó giảm áp lực lên giá điện bán lẻ cố định."
Bà Nadja McLean, quyền Quản lý Kế hoạch Cấp phép của Environment Canterbury, nhận định đề xuất sẽ mang lại sự linh hoạt trong quản lý thủy điện, nhưng Meridian vẫn cần phải cân nhắc kỹ lưỡng các tác động tiềm ẩn.
Làn sóng phản đối từ các cấp cấp cao
Dù vậy, ngay từ khi nộp đơn vào tháng 4, dự án đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ giới chức trách.
Ủy viên Giám sát Môi trường của Nghị viện, ông Simon Upton, cảnh báo đề xuất này có thể tiêu tốn tới 440 triệu NZD trong một năm khô hạn và tạo ra một tiền lệ nguy hiểm cho ngành điện. Đồng quan điểm, Transpower, Genesis và Bộ trưởng Năng lượng Simeon Brown cũng lên tiếng phản đối vì lo ngại dự án sẽ vắt kiệt nguồn nước khẩn cấp quốc gia và làm suy yếu nghiêm trọng an ninh năng lượng.
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang