KiwiSaver đang trở thành chủ đề nóng trong cuộc bầu cử năm nay. Liệu tài chính của bạn sẽ khởi sắc hơn dưới kế hoạch của Đảng Quốc gia hay Đảng Lao động?
Các đảng phái chính trị ở cả hai phe đang cân nhắc những thay đổi đối với quỹ KiwiSaver. Ảnh: RNZĐảng Quốc gia hứa hẹn sẽ đưa KiwiSaver thành chương trình bắt buộc, yêu cầu tỷ lệ đóng góp từ cả người lao động và chủ lao động đều đạt 6% vào năm 2032. Ngoài ra, trẻ sơ sinh sẽ được tự động đăng ký và tặng ngay 1.500 NZD vào tài khoản.
Trong khi đó, Đảng Lao động chỉ bắt buộc khoản đóng góp từ chủ lao động (tăng lên mức 6%), đồng thời loại bỏ mức đóng tối thiểu của người lao động. Điều này cho phép người dân linh hoạt tạm dừng hoặc giảm khoản tiền tự nộp.
Cả hai đảng đều yêu cầu chủ lao động tiếp tục đóng KiwiSaver cho lao động trên 65 tuổi. Với người trong thời gian nghỉ sinh, Đảng Quốc gia sẽ cấp khoản hỗ trợ từ chính phủ nếu họ không tự đóng, còn Đảng Lao động bắt buộc chủ lao động phải tiếp tục duy trì khoản đóng này. Đảng Lao động cũng đề xuất cấm các gói hợp đồng tổng thù lao mới.
So sánh tổng quan (chưa tính thuế thu nhập), một người 25 tuổi có mức lương 60.000 NZD/năm đóng góp theo tỷ lệ mặc định có thể tích lũy:
• Theo kế hoạch của Đảng Lao động: 1,014 triệu NZD
• Theo kế hoạch của Đảng Quốc gia: 1,241 triệu NZD (người lao động trích nhiều lương hơn trong suốt quá trình làm việc)
Đối với lao động 45 tuổi có mức lương 100.000 NZD/năm:
• Theo kế hoạch của Đảng Lao động: 340.000 NZD
• Theo kế hoạch của Đảng Quốc gia: 424.000 NZD
Với người 25 tuổi không tự đóng góp, kế hoạch của Đảng Lao động vẫn giúp họ có 561.000 NZD, trong khi Đảng Quốc gia bắt buộc họ phải tự trích lương. Khoản hỗ trợ 1.500 NZD cho trẻ sơ sinh của Đảng Quốc gia có thể tăng lên khoảng 8.000 NZD sau 25 năm.
Góc nhìn từ các chuyên gia
Ông Gareth Kiernan, Giám đốc điều hành Infometrics, cho biết rất khó để so sánh trực tiếp hai chính sách:
"Chúng ta có thể bỏ qua khoản đóng góp của chủ lao động vì cả hai bên đều ấn định ở mức 6%. Câu hỏi cốt lõi là: Liệu người lao động có tốt hơn khi bị buộc phải tiết kiệm 6% thu nhập thay vì 4%? Nếu ai cũng lý trí và có kế hoạch tài chính hoàn hảo, câu trả lời sẽ là 'Không' — vì sự linh hoạt giúp họ tối ưu hóa ngân sách cá nhân, chẳng hạn như ưu tiên trả nợ vay mua nhà trước khi đầu tư."
Tuy nhiên, ông Kiernan chỉ ra rằng nhiều người thường coi trọng việc tiêu dùng hiện tại hơn là khoản tiền dùng sau 40 năm. Việc Nhà nước bắt buộc tiết kiệm giúp giảm gánh nặng xã hội khi dân số về già.
Ông John Berry, Người sáng lập Pathfinder Asset Management, bày tỏ sự thất vọng khi KiwiSaver bị biến thành đề tài tranh cử thay vì một chiến lược dài hạn kết hợp với Quỹ Hưu trí Quốc gia (NZ Super):
"40% người trên 65 tuổi hầu như không có nguồn thu nhập nào khác ngoài NZ Super. Đổi mới là bắt buộc, và đưa mức đóng góp tiệm cận mốc 12% như Úc là hướng đi cần thiết. Giới trẻ hiện nay rơi vào thế khó: vừa đóng thuế nuôi người nghỉ hưu hiện tại, vừa đối mặt với nguy cơ nhận được ít phúc lợi hơn khi về già."
Đồng quan điểm về sự linh hoạt, ông Shamubeel Eaqub, Chuyên gia kinh tế trưởng tại Simplicity, ủng hộ việc tách biệt khoản đóng của chủ lao động và người lao động: "Nếu bạn gặp khó khăn tài chính và dừng đóng, chủ lao động không nên nghiễm nhiên được giảm chi phí sử dụng lao động đối với bạn."
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang